Oficjalna strona Fundacji Emanio Arcus. Poprawa bezpieczeństwa poprzez informację, edukację i profilaktykę
star 20 gwiazda prlu

Star 20 Gwiazda PRLu i odbudowy Stolicy

Star 20 Gwiazda PRLu – początki

Po zakończeniu wojny rozpoczęto odbudowę ojczyzny ze zniszczeń. Jednak bez środków lokomocji było to wręcz niemożliwe. Dlatego też równolegle prowadzono prace – w odbudowie przemysłu motoryzacyjnego. W trakcie trwania działań wojennych wiele godnych uwagi konstrukcji dostało się w ręce m. in: Armii Czerwonej. Mimo faktu, że II Wojna Światowa zakończyła się w maju 1945 roku to już pół roku później podjęto decyzję o uruchomieniu produkcji samochodu ciężarowego własnej konstrukcji. Prace prowadzono pod kierownictwem inż. Jana Wernera. Star 20 Gwiazda PRLu zaświeci wkrótce.

star 20 gwiazda prlu

star 20 gwiazda prlu – budowniczy Polski Ludowej

Star 20 Gwiazda PRLu – szybko, szybko

W Warszawie i Łodzi opracowano dokumentacje konstrukcyjną samochodu ciężarowego o ładowności 3,5 tony – nazwany został Star 20 – jego produkcją zajęła się Fabryka Samochodów Ciężarowych Star mieszcząca się w Starachowicach. Z dumą należy stwierdzić, że od momentu pojawienia się pomysłu do jego realizacji minęło niespełna 2 lata, by pierwszych 10 sztuk mogło zjechać z taśmy montażowej. Należy dodać, że w znacznym stopniu świadczyło to o heroizmie i wysokich umiejętnościach ludzi, którzy byli bardzo zaangażowani w odbudowę i rozwój polskiej motoryzacji po zniszczeniach wojennych. Po roku mała linia montażowa przeobraziła się w linie wielkoseryjną.

star 20 gwiazda prlu

star 20 gwiazda prlu na ulicach starówki

Star 20 Gwiazda PRLu – Historia modelu

Decyzja o rozpoczęciu produkcji nowej polskiej ciężarówki, potrzebnej do prac przy odbudowie kraju, zapadła na najwyższym szczeblu państwowym w 1946 roku. Wkrótce później Centralne Biuro Badań i Konstrukcji Przemysłu Motoryzacyjnego w Łodzi opracowało szczegółową dokumentację techniczną pojazdu Star 20. Opracowanie jednostki napędowej powierzone zostało Zakładom Doświadczalnym Przemysłu Motoryzacyjnego mieszczącemu się w Ursusie. Natomiast kabina pojazdu skonstruowana została przez kieleckie Zakłady Wyrobów Metalowych SHL S.A. Dalszy rozwój konstrukcji prowadzony był w Starachowicach. Tam też powstały pierwsze prototypy egzemplarzy Stara 20. Koniec roku 1948 zostało zaprezentowanych pięć pierwszych egzemplarzy produkcyjnych tego modelu w trakcie trwającego kongresu zjednoczeniowego PPS i PR, który odbył się w Warszawie.

star 20 gwiazda prlu

ten samochód odbudował stolicę

Zgodnie z planem konstruktorów nadwozie Stara 20 zostało osadzone na podłużnicowej ramie spawanej wykonanej z blachy tłoczonej. W układzie jezdnym zastosowano przednią sztywną oś, która została zawieszona na półeliptycznych resorach piórowych. Z kolei z tyłu zastosowano most napędowy zawieszony na półeliptycznych resorach piórowych, które zostały dodatkowo wzmocnione poprzez pomocnicze resory piórowe. Zamontowana została też importowana przekładnia kierownicza marki FIAT. Do napędu ciężarówki przewidziano polski 6-cylindrowy rzędowy silnik benzynowy o pojemności 4188 cm³ i maksymalnej mocy 62,5 kW – 85 KM. Star 20 posiadał 4-biegową manualną, niesynchronizowaną skrzynię biegów. Standardowo został wyposażany w kabinę wagonową typu N20. W 1952 roku ze względu na duży popyt na ten samochód oraz niemożność zaspokojenia przez kielecką fabrykę SHL potrzeb zakładu produkcyjnego na kabiny rozpoczęto w FSC produkcję tańszych oraz znacznie prostszych kabin typu N23. Od tego momentu Star 20 mógł być wyposażany w tańszą kabinę N23 lub droższą i bardziej komfortową N20.

star 20 gwiazda prlu

…a potem był autem użytkowym, np. serwis latarni na ul.Rzymowskiego obecnie jest tam słynny MORDOR

Star 20 Gwiazda PRLu – różnorodność

Na podwoziu samochodu Star 20 i jego pochodnych modelach zamontowano różne wersje zabudowy jak np. nadwozia furgonowe, które zostało przystosowane do przewozu 25 osób typu N-424 – jego powszechną nazwą była Stonka – produkowane było przez ówczesne Zakłady Budowy Nadwozi Samochodowych. Nie można również pominąć jego odmiany przystosowanej do przewozu ładunków o oznaczeniu N-103 Furgon. W Sanoku powstawały nadwozia pożarnicze typu N71 oraz N72, korzystające z zewnętrznych źródeł środka gaśniczego. W późniejszym okresie wyprodukowane zostały nadwozia typu N74 i N75, które z kolei zostały wyposażone we własny zbiornik wodny. Kolejnym rodzajem zabudowy był montowany żuraw samochodowy  HP-3 wykorzystywany w branży budowlanej.

Elementy napędowe oraz jedne Stara 20 posłużyły do  budowy pierwszych polskich autobusów – Star N50, N51 oraz ich produkcyjnej odmiany o oznaczeniu N52.

star 20 gwiazda prlu

ratował też z pożaru

Star 20 Gwiazda PRLu – doskonały?

Za poważniejsze wady samochodu Star 20, które w trakcie trwającej produkcji zostały usunięte uważa się:

– stosunkowo mały rozstaw osi, co w znacznym stopniu ograniczało stateczność, w szczególności wozów gaśniczych na drogach polnych lub wyboistych

– mała liczba biegów w przód, co powodowało ograniczało dynamiczność podczas jazdy z pełnym obciążeniem

– brakowało wersji modelu z silnikiem wysokoprężnym, co wpłynęłoby na niższe spalanie
Polska motoryzacja zabytkowa skrywa wiele wspaniałych konstrukcji, które odeszły w zapomnienie. Zdecydowanie warto jest sobie przypomnieć jak wiele godnych uwagi projektów wyszło spod rąk polskich konstruktorów.

star 20 gwiazda prlu

… trzymał wysoki poziom

 FSO Warszawa M20 ciekawa historia