Oficjalna strona Fundacji Emanio Arcus. Poprawa bezpieczeństwa poprzez informację, edukację i profilaktykę
ursus c-325

Ursus C-325, czyli polski ciągnik, który został sławny na całym świecie

Ursus C-325 – czyli polski ciągnik, który został sławny na całym świecie

Firma Ursus w początkach swojej działalności zajmowała się produkcją armatury. Tworzyła ją zarówno dla rynku spożywczego, jak i alkoholowego, przy czym jednocześnie tworzyła wyposażenie wodociągowe i hydranty przeciwpożarowe. Tworzyła ciągniki rolnicze w najgorszych czasach dla Polski, przetrwała je. Dziś znana jest przede wszystkim z ciągników, których kolejne modele stawały się coraz bardziej nowoczesne, przez co w znacznym stopniu usprawniały prace rolne. Najwybitniejszym dziełem spośród pierwszych modeli Ursusa był Ursus C-325. Jak powstawał, jaka była jego budowa oraz proces, który doprowadził do powstania tego ciągnika?? Warto prześledzić historię Ursus C-325, czyli polski ciągnik, który został sławny na całym świecie.

Ursus C-325

Ursus C-325 opis z oryginalnej instrukcji

Ursus C-325 – droga do sukcesu

 Zanim doszło do powstania przełomowego ciągnika Ursus C-325, zakład tworzył inne, udoskonalane modele. Pierwszym był Ursus 1922 nazywany potocznie „ciągówką”, potrafił pociągnąć trójskibowy pług i został wyprodukowany na podstawie licencji ciągnika Titan, należącego do amerykańskiego producenta. Jego następcą został Ursus C-45, który został wyprodukowany już po nacjonalizacji zakładu. Oficjalne zaprezentowanie Ursusa C-45 odbyło się w Warszawie, w czasie pochodu pierwszomajowego. Ten model był bardziej dopracowany i o wiele wydajniejszy niż jego poprzednik. Ten ciągnik był eksportowany, między innymi do Brazylii, Korei oraz Chin. Jednak wciąż nie był doskonały. Trudne było samo odpalenie go. Proces ten wymagał wiele siły. Pierwszym etapem było rozgrzewanie gruszki żarowej za pomocą lampy lutowniczej.

Następnie konieczne było zdjęcie koła kierownicy oraz wsunięcie gruszki w koło zamachowe. Dopiero po tych czynnościach, w następstwie przekręcenia kierownicy, silnik mógł zostać uruchomiony.  Ponadto maksymalna prędkość była wciąż zbyt mała i uzależniona od rodzaju. Model z kołami żelaznymi osiągał na trzecim biegu 6,2 km/h, natomiast wersja z ogumionymi kołami na szóstym biegu rozpędzała się do 16,7 km/h. W międzyczasie powstał jeszcze ciągnik nierolniczy, a ogrodniczy, lekki i bardzo wolny, ponieważ rozpędzał się do 13 km/h. Nie zalicza się go do pierwszych traktorów rolniczych Ursusa, ponieważ często klasyfikuje się go jako maszynę ogrodową. Nie osiągnął on spektakularnego sukcesu i nie był zbyt powszechny, ze względu na niemożność używania go w gospodarstwach rolniczych.

Ursus C-325 – przełom na rynku ciągników

W 1957 roku Zakład Ursus stworzył 3 modele prototypu nowego ciągnika C-325. Miał być on dostosowany do panujących w tamtych czasach wymaganiach rynku rolniczego, który ze względu na niezwykle szybki rozwój potrzebował sprawniejszych, bardziej wydajnych, szybszych maszyn o szerokich możliwościach. Zaledwie dwa lata później, bo w roku 1959 powstał pierwszy Ursus C-325. W tym okresie powstało jedynie 25 sztuk tego modelu. Testy użytkowe wykazały, że jest to ciągnik bardzo nowoczesny jak na czasy powstania, a jego możliwości sprawiają, iż będzie uniwersalnym ciągnikiem przeznaczonym do wielu prac rolniczych. Nikt jednak jeszcze nie wróżył mu tak ogromnej sławy, jaką osiągnął. Posiadał on wiele cech niezbędnych do podstawowych oraz zaawansowanych prac rolniczych. Ursus C-325 wyposażony był w wiele istotnych części, a jego funkcje były innowacyjne i przełomowe.

Posiadał on stabilny podnośnik hydrauliczny, u którego możliwa była regulacja kopiująca oraz dociążanie tylnej osi. Miał także trzypunktowy układ zawieszenia z udźwigiem 700 kilogramów. Przy czym wyposażony był również w tak zwaną belkę narzędziową i górny zaczep transportowy. Jego Wał Obrotu mocy cechowało 500 obrotów na minutę.

Ursus C-325

Ursus C-325 jeden z pierwszych 

 

Ursus C-325 godny następca Ursusa C-45

Ursus C-325 miał być doskonalszą formą przestarzałego już modelu C-45, którego modernizacje nie były w stanie unowocześnić go na potrzeby rynku.  Dlatego też nazywany jest następcą Ursusa C-45. Ursusa C-325 cechowała ogromna wytrzymałość konstrukcji i wydajność pracy. Z czasem ulegał wielu unowocześnieniom i wprowadzaniem nowych rozwiązań, był produkowany aż do roku 1993 (z różnymi silnikami w kolejnych jego wersjach). Został stworzony w efekcie pracy pracowników zakładów Ursus, bez pomocy z zewnątrz. To właśnie ten ciągnik był ogromnym sukcesem zakładów Ursusa. Eksportowano go do wielu krajów. Posiadał on dwucylindrowy silnik wysokoprężny, którego maksymalną mocą było 18,4 kW, jego pojemność skokowa wynosiła 1810 cm³. Został on znacznie unowocześniony, ponieważ w tym modelu możliwe było dociążenie tylnych kół, co stało się niezbędne podczas wielu prac rolniczych. W nowym ciągniku innowacyjna była niezawodność w każdych warunkach terenowych na polach i gospodarstwach.

Ursus C-325

Ursus C-325 zdjęcie z folderu

Pozwalało na to zmienianie prześwitu oraz rozstawu kół. Ursus-C325 był o wiele bardziej ekonomiczny podczas pracy. Masowa produkcja rozpoczęła się pod koniec 1959 roku. W roku, po wyprodukowaniu 26 200 sztuk zaprzestano produkcji tego modelu. Jego maksymalna prędkość była przełomowa w porównaniu do poprzednich modeli i wynosiła 20,2 km/h. Jego mechaniczna skrzynia biegów posiadała 6 biegów przednich oraz 2 wsteczne. Bardzo dużą wadą Ursusa C-325 była jego mała waga wynosząca bez obciążników 1460 kg, a z nimi 1910 kg. Konieczność dostosowania ciągnika do możliwości pracy w dużych gospodarstwach wymusiła zmiany, stąd powstało tak wiele jego kolejnych wersji. Jego maksymalny rozstaw kół przednich wynosił 1250 oraz 1500 mm, natomiast tylnych 1250 i 1850 mm. Ursus C-325 to ciągnik, który przeszedł do historii. Wciąż jest wspominany przez starsze pokolenia.

Ursus C-325

Ursus C-325 eksponat muzealny

 

Ursus C-325 – rozwój fabryki

Rozwój zakładu produkcyjnego Ursus mimo produkcji podczas ciężkich czasów historycznych odbywał się w sposób ciągły. Modele ciągnika Ursus były wciąż udoskonalane w sposób, który umożliwiał bardziej efektywną i wydajną pracę w gospodarstwach rolnych o różnej wielkości. Każdy następny Ursus był dopracowywany w taki sposób, aby również zapewniać maksymalny komfort użytkownika, a przy tym dbano o to, by podczas pracy na tym ciągniku potrzebne było użycie jak najmniejszej siły. Ciągniki Ursus już od pierwszych modeli były niezwykle popularne w polskich gospodarstwach rolnych, których właściciele mogli pozwolić sobie na ogromny wydatek związany z zakupem takiej maszyny. Udoskonalane Ursusy zaczęły rozprzestrzeniać się po całym świecie, zdobywając sławę i uznanie nie tylko w Europie, ale także na innych kontynentach globu.

Dopiero od 80 lat XX wieku Ursus rozwinął się w tak ogromnym stopniu, iż ciągniki tego zakładu były sprzedawane i eksportowane do krajów na całym świecie. Kolejne modele były przeznaczone do prac na bardzo dużych gospodarstwach, powstawały modele ciężkie. Do dziś niektórzy polscy rolnicy korzystają z Ursusa C-360, którego produkcja zakończyła się w 1989 roku. Jednak wciąż uważanym za przełomowy będzie Ursus C-325. Przeróżne modele Ursusa można podziwiać w kilku muzeach, między innymi w Muzeum Motoryzacji i Techniki. Znajduje się ono w Otrębusach. Obecnie zamknięte muzeum historii Ursusa znajdowało się w Warszawie. Niektóre modele Ursusa można oglądać również na okolicznościowych wystawach, czy też w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Ciągniki Ursus były, są i będą jednym z ważnych elementów historii Polski oraz dumy narodowej.

Ursus C-325

Ursus C-325 z kolekcji prywatnej, działa do dziś

poznaj inne traktory np. Ursus C 360

zobacz remont Ursusa C-325, o polskiej perełce opowiada Paweł Rychter