Star 20 – pierwszy powojenny polski samochód

1
545
star 20 straż

Pierwsza polska ciężarówka po II Wojnie Światowej to prawdziwa Gwiazda czyli STAR 20 ze Starachowic. Ten samochód odbudował Polskę ze zniszczeń wojennych

Jestem Star 20 ze Starachowic

linia produkcyjna Stara 20
Star 20 – produkcja

Jak wszyscy wiemy wojna rządzi się swoimi prawami a idzie niczym tornado niszcząc wszystko co spotka na swojej drodze. Tak wyglądał obraz powojennej Polski. Kraj trzeba było podnieść z kolan i odbudować, dlatego tak ważną sprawą stało się wówczas stworzenie wielozadaniowego samochodu ciężarowego, który to pomógłby w tym jakże ciężkim zadaniu. Właśnie tak zaczęła rodzić się polska motoryzacja.

Nie zaczynaliśmy od pięknych sportowych super szybkich i pięknych aut. Zaczynaliśmy właśnie od aut użytkowych. Samochód musiał być jak najbardziej trwały, prosty w naprawie i odporny na uszkodzenia. I tak oto w 1948 roku w Starachowicach powstała Fabryka Samochodów Ciężarowych im. Feliksa Dzierżyńskiego. Lokalizacja fabryki nie była przypadkowa bowiem w okresie międzywojennym działały tam Zakłady Mechaniczne produkujące armaty oraz ramy do samochodów ciężarowych.

Star 20 - ze straży pożarnej
(Legenda-Stara 2021-08-29) – STAR 20

Star 20 – prawdziwa gwiazda polski Star

Prace nad pierwszym polskim samochodem ciężarowym zlecono biuru konstrukcyjnemu w Łodzi. Naukowym pracownikom – powstałego wiosną 1946 roku w Łodzi Centralnego Biura Badań i Konstrukcji Przemysłu Motoryzacyjnego (CBBK-5). Jeszcze tego samego  roku zapadła decyzja o podjęciu produkcji. Pierwszym dzieckiem starachowickiej fabryki  stał się Star 20. Pierwszy egzemplarz zjechał z taśmy produkcyjnej w 1948 roku. Miał on 6-cylindrowy silnik o pojemności skokowej 4,188 dm3 i był umieszczony wzdłużnie.

Dokładnie nad osią przednią który osiągał maksymalną moc 62,5 kW przy 2800 obr/min. Wał korbowy podparto na czterech łożyskach ślizgowych, a panewki były wylane stopem cynowym. Zastosowany górnozaworowy układ rozrządu z wałem umieszczonym w kadłubie. Silnik chłodzony był cieczą o obiegu wymuszonym.

W układzie zasilania konstruktorzy użyli importowanego gaźnika Solex 40 UAIP o średnicy gardzieli 32 mm. Masa suchego silnika wynosiła 350 kg. Instalacja elektryczna o napięciu znamionowym 12 V zasilana była z prądnicy o mocy 220 V, a moc użytego rozrusznika wynosiła 1,32 kW. Klasyczny układ napędowy tworzyły następujące zespoły: jednotarczowe sprzęgło półodśrodkowe sterowane mechanicznie, czterobiegowa niezsynchronizowana skrzynka przekładniowa, wał napędowy z dwoma przegubami krzyżakowymi oraz tylny most ze stożkową przekładnią główną o przełożeniu 6,125. Poszczególne zespoły zamocowano do spawanej ramy podłużnicowej. Przednia oś o przekroju dwuteowym wsparta była na wzdłużnych półeliptycznych resorach piórowych, a most tylny na resorach piórowychwych głównych współpracujących z piórowymi resorami pomocniczymi. Koła jezdne wyposażono w ogumienie dętkowe o wymiarach 8,25-20″.

Star 20 – pierwsze hamulce hydrauliczne

W układzie kierowniczym zastosowano globoidalną przekładnię śliniakowi. Hamulec zasadniczy uruchamiany był hydraulicznie i współpracował z podciśnieniowym mechanizmem wspomagającym, natomiast hamulec pomocniczy mechaniczny działał na szczęki hamulcowe kół tylnej osi. Samochód miał skrzynię ładunkową o konstrukcji drewnianej. Jego podstawowe wymiary wynosiły: długość całkowita 5860 mm, szerokość 2200 mm, wysokość z opończą 2800 mm. Pojazd miał masę własną 3360 kg i ładowność 4 t. Osiągał prędkość maksymalną 85 km/h, średnie zużycie paliwa dochodziło do 26 dm3/100 km. Kabina pojazdu została skonstruowana przez Kieleckie Zakłady Wyrobów Metalowych “SHL”.

samochód star 20 z plandeką
samochód star 20 z plandeką

15 grudnia 1948 roku  pierwsze pięć egzemplarzy produkcyjnych tego modelu zaprezentowane zostało w czasie kongresu zjednoczeniowego PPS i PPR, który odbył się w Warszawie w budynku Politechniki Warszawskiej.

seriastarow
samochód star 20 w pracy

Tak zaczęła się era polskich samochodów ciężarowych, które produkowano w bardzo wielu wersjach. Oto kilka z nich:

Dźwig

star 20 dźwig
samochód ciężarowy star 20 dźwig

Wóz strażacki

star 20 strażacki zdjęcie archiwalne

Znajdowały się również na wyposażeniu armii.

Konstruktorzy oraz pracownicy Fabryki Samochodów Ciężarowych spełnili swoje zadanie w 100%. Stworzyli wyjątkowo trwały i prosty samochód ciężarowy, który znacząco usprawnił odbudowę zniszczonej ojczyzny oraz zmotoryzował nasz kraj. Ale historia tej wspaniałej ciężarówki nie zakończyła się na modelu 20 ona trwa nadal. Jest jeszcze cała gama modeli tych nowszych lecz także i starszych, ale to już historia na kolejne artykuły.

przeczytaj koniecznie https://bezpiecznapodroz.org/2022/01/21/samochody-i-przyczepy-z-nrd/

poznaj Starachowice, wycieczka śladami STARA