Skansen Mała Syberia – otwarcie Muzeum w Kuklówce Radziejowickiej

0
379
Skansen Mała Syberia wnętrze chaty Piłsudskiego warta honorowa u wejścia

Chcielibyśmy pokazać Wam kawałek historii kiedy to zesłania na Syberię było praktyką stosowaną przez Rosję wobec naszych obywateli od setek lat. W Kuklówce Radziejowickiej właśnie zostało otwarte muzeum “Skansen Mała Syberia”. Dzięki staraniom Bogdana Biniszewskiego zostały przetransportowane dwie chaty z Syberii aby oddawały prawdziwego ducha tamtych lat.

Skansen Mała Syberia wnętrze chaty Piłsudskiego Legioniści przed chatą

Skansen Mała Syberia – Muzeum – Kuklówka Radziejowicka, OTWARCIE

Syberia jest ogromna, zostało zesłanych tam łącznie ponad 2mln Polaków. Już po pierwszej ekspansji Wielkiego Księstwa Moskiewskiego czyli już w XVI w. Pierwsi polscy zesłańcy byli jeńcami wojennymi wziętymi do niewoli podczas wojen Stefana Batorego z Iwanem IV Groźnym czy podczas wojen Rzeczypospolitej toczonych z Moskwą na początku XVII wieku. Polacy dzielili w ten sposób los jeńców innych narodowości (np. Szwedów i Tatarów).

Skansen Mała Syberia wnętrze chaty Piłsudskiego obrazy na ścianie

Tak zaczęła się regularna zsyłka naszych patriotów. Wraz ze słabnięciem Rzeczypospolitej Rosja podporządkowywała sobie tereny Rzeczypospolitej. Największe zsyłki nastąpiły po rozbiciu Konfederacji Barskiej oraz Insurekcji Kościuszkowskiej.

Skansen Mała Syberia wnętrze chaty Piłsudskiego warta honorowa u wejścia

Skansen Mała Syberia – najnowsza historia

Najwięcej zesłanych w XIX w. było tuż po upadku Powstania Styczniowego, represje wręcz absurdalne dotknęły ponad 40 tys. Polaków. Na Syberię trafiali nawet księża za urządzenie pochówku powstańcom. Kolejna duża fala zesłań była po rewolucji 1905 r. Powróćmy więc do muzeum, jedną z chat sprowadzonych do Skansenu jest ta w której mieszkał Józef Piłsudski zesłany w 1887 r.

Skansen Mała Syberia wnętrze chaty Piłsudskiego oryginalne wnętrze i okna

Piłsudski został aresztowany za przygotowywanie zamachu na Cara Aleksandra III. Stało się tak za sprawą wykrycia przez policję polityczną Ochranę tropiącą spiski przeciwko panującemu. Józef Piłsudski nieświadomy celu wyznaczonego przez organizatorów, udzielił wsparcia uciekającemu za granicę członkowi spisku, Orestowi Goworuchinowi za co został osadzony w petersburskiej Twierdzy Pietropawłowskiej. Sąd skazał wszystkich oskarżonych na karę śmierci, lecz przez zastosowanie prawa łaski wyroki wykonano jedynie na pięciu osobach (m.in. zamieszany w spisek brat Piłsudskiego Bronisław, otrzymał karę piętnastu lat katorgi).

Skansen Mała Syberia wnętrze chaty Piłsudskiego oprawiony rysunek

Skansen Mała Syberia – chata z Tunki

20 kwietnia 1887 r. Józefa Piłsudskiego ukarano pięcioletnim zesłaniem, które miał odbywać na terenie Syberii. Szlak jego podróży na wschód wiódł z Wilna przez Petersburg, Moskwę, Niżny Nowogród, Tomsk, Krasnojarsk i Irkuck, aż do Kireńska nad Leną. Kireńsk był niewielką miejscowością o typowej dla tego obszaru zabudowie, na którą składały się domostwa wzniesione z grubych drewnianych bali. Piłsudski przebywał tam do lipca 1890 r., zaś pozostałą część wyroku spędził w Tunce. 

Skansen Mała Syberia Ewa Tomaszewska z księdzem na otwarciu muzeum

Właśnie z Tunki Bogdan Biniszewski sprowadził chatę Piłsudskiego. Nie było to łatwe zadanie bo rosyjska administracja zawsze była nieprzychylna faktom obnażającym ich represyjne działania wobec Polaków. Rozmawialiśmy o tym z p. Bogdanem i zapis tej rozmowy znajdziecie poniżej naszego artykułu. Jest to wstęp do współpracy ze Skansenem. Będziemy prowadzić cykl opracowań związanych ze zsyłkami oraz historią Kresów Wschodnich bo to domena p. Bogdana Biniszewskiego.

Skansen Mała Syberia wnętrze chaty Piłsudskiego, krzyż na ścianie

Skansen Mała Syberia – wywiad z Bogdanem Biniszewskim

tu znajdziecie trasę dojazdu do Skansenu na terenie Fundacji Lwów i Kresy Południowo-Wschodnie

jeśli chcesz tworzyć i publikować materiały historyczne i patriotyczne napisz na redakcja@radiobp.org

przeczytaj o 40 rocznicy likwidacji Obozu Kobiet Internowanych w Gołdapii