E‑hulajnogi i rowery miejskie zawładnęły chodnikami, ścieżkami i… wyobraźnią. Szybkie, zwinne, bez korków. Brzmi jak marzenie. Do czasu, aż ktoś wjedzie w donicę, krawężnik lub—co gorsza—w człowieka. Mikromobilność jest super, ale jak każda nowa technologia, potrzebuje zasad, zdrowego rozsądku i odrobiny pokory. I dzwonka. Dzwonek serio robi robotę.
Wypadki pod lupą: co mówią liczby – Mikromobilność pod lupą
Zacznijmy bez ściemy: wypadki się zdarzają. Według polskiego raportu „Wypadki drogowe w Polsce 2023” (Policja), rośnie udział zdarzeń z udziałem urządzeń transportu osobistego, w tym e‑hulajnóg. W miastach to szczególnie widoczne w godzinach szczytu i w okolicach węzłów przesiadkowych. Trend? W górę, choć nie jest to lawina – raczej konsekwentny wzrost wraz z popularnością tych pojazdów.
Na poziomie międzynarodowym, badania opublikowane w JAMA Network Open pokazały, że wśród urazów użytkowników e‑hulajnóg znaczną część stanowią obrażenia głowy (około 30–40%). To sporo. Dla porównania, metaanalizy dotyczące rowerów wskazują, że kask zmniejsza ryzyko poważnych urazów głowy o około 40–50%. Wniosek jest banalny i jednocześnie niepopularny: kask nie gryzie.
W niektórych miastach operatorzy i samorządy wskazują na sezonowość kolizji. Latem—więcej kursów, więcej zdarzeń. Zimą—mniej ruchu, ale gorsze warunki. Statystyka bywa bezlitosna: im więcej przejazdów, tym większa ekspozycja na ryzyko. Proste.
Limity prędkości: wolniej znaczy bezpieczniej (i taniej w naprawie)
Polskie przepisy porządkowane od 2021 r. jasno opisują, gdzie i jak poruszać się e‑hulajnogą. Priorytet to droga dla rowerów; jeśli jej nie ma, można jechać jezdnią z ograniczeniem do 30 km/h; a gdy to niemożliwe—chodnikiem, ale z prędkością pieszą i z pierwszeństwem pieszego. Kluczowe jest też ograniczenie prędkości do 20 km/h na drogach dla rowerów. Nie wszyscy to lubią, ale to naprawdę robi różnicę.
Miasta dokładają swoje: strefy „slow” z geofencingiem (czyli automatycznym przycinaniem prędkości przez aplikację) zwykle do 10–12 km/h w okolicach starówek, bulwarów, szkół i parków. Warszawa, Kraków, Gdańsk czy Poznań testują i rozszerzają takie obszary. Efekt? Mniej gwałtownych zdarzeń przy przejściach i w tłumie, bardziej przewidywalny ruch, a operatorzy mają mniej zgłoszeń szkód. Win‑win.
Europa też dokręca śrubkę. Paryż po głośnym referendum w 2023 r. całkowicie zrezygnował z wynajmu e‑hulajnóg na minuty. Inne miasta—jak Kopenhaga czy Rzym—nie poszły aż tak daleko, ale wprowadziły niższe limity i ostrzejsze zasady parkowania. Czy to działa? Tam, gdzie policja i straż miejska faktycznie egzekwują przepisy—tak.
Strefy zakazu: nie wszędzie da się wjechać
Strefy zakazu wjazdu albo zatrzymania to sensowna odpowiedź na chaos na chodnikach. Jeżeli kiedykolwiek przeskakiwałeś przez „las” hulajnóg przed wejściem do metra, wiesz, o co chodzi. Strefy „no‑go” obejmują zazwyczaj najbardziej zatłoczone miejsca: okolice dworców, deptaki, place przy szkołach i wąskie chodniki. Aplikacje blokują możliwość zakończenia przejazdu, a czasem wręcz powolutku sprowadzają pojazd do zera. Nie, to nie jest błąd aplikacji—to celowy hamulec bezpieczeństwa.
Operatorzy dodają do tego strefy „no‑parking” i wyznaczone zatoki postoju. Gdy parkujesz byle gdzie, aplikacja potrafi naliczyć dodatkową opłatę. Brzmi surowo, ale porządek na chodniku to nie tylko wygoda, to dostępność dla osób z wózkami, laseczkami i po prostu dla wszystkich pieszych.
Limity niczym w branży kasynowej
Co mają wspólnego Kasyna Online z mikromobilnością? Więcej niż myślisz. W kasynie odróżniasz hazard od rozrywki dzięki limitom: budżet, czas, przerwy, self‑exclusion, odpowiedzialna gra. W mikromobilności jest podobnie: limity prędkości, strefy zakazu, kaski, oświetlenie—wszystko po to, żeby fun nie zmienił się w „all‑in” na izbie przyjęć. Jasne, spontaniczna przejażdżka brzmi lepiej niż regulamin, ale to regulamin sprawia, że jutro też będzie na czym pojechać. Pamiętaj tylko żeby w branży hazardowej nie próbować omijać limitów i zakaz. W mobilności również tego nie polecamy, ale jednak konsekwencje mogą być mniejsze.
Co dalej z mikromobilnością?
Mikromobilność nie zniknie. I dobrze. To świetny plaster na miejskie korki, smog i brak miejsc parkingowych. Ale dorosła mikromobilność to mikromobilność z zasadami: bardziej czytelne strefy, lepsza edukacja użytkowników, konsekwentne egzekwowanie przepisów i mądre planowanie infrastruktury. Miasta, które inwestują w wygodne i szerokie drogi dla rowerów, widzą mniej konfliktów między pieszymi a „elektrykami”. To naprawdę da się policzyć.
A jeśli chcesz liczb: spadek prędkości o kilka km/h potrafi drastycznie obniżyć energię zderzenia, a tym samym ciężkość obrażeń. Dodaj do tego kask obniżający ryzyko poważnego urazu głowy o około połowę (na podstawie metaanaliz badań nad cyklistami) i dostajesz bardzo atrakcyjny „pakiet bezpieczeństwa” za grosze.
Na koniec prośba. Jedź tak, jak chciałbyś, żeby ktoś jechał obok twojej babci. Reszta ułoży się sama. A jeśli aplikacja nagle zwalnia ci hulajnogę w strefie „slow”—nie kłóć się z nią. Ona robi to z miłości. Do twoich łokci i kolan. I do porządku na chodniku.
