We wtorek w Sejmie wydarzyło się coś, co – choć przedstawione jako „techniczna korekta” – może zmienić życie dziesiątek tysięcy osób z niepełnosprawnościami w całej Polsce. Rządowy projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, został skierowany do trzeciego czytania. Ale nie chodzi tu o zwykłą ustawę. Chodzi o odblokowanie potężnych europejskich funduszy, które dotąd… leżały niewykorzystane.
Nowelizacja daje Radzie Nadzorczej PFRON pełne prawo do zatwierdzania programów współfinansowanych ze środków unijnych. Dzięki temu Fundusz będzie mógł wreszcie w pełni korzystać z Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, który do tej pory hamowany był przez niejasne przepisy.
To pozornie formalna korekta, ale w praktyce – gigantyczny impuls modernizacyjny.
„Dobro osób z niepełnosprawnościami nie ma barw partyjnych” – niezwykła zgoda w Sejmie
Podczas sejmowej debaty wydarzyło się coś równie wyjątkowego: niemal pełna zgoda wszystkich klubów parlamentarnych.
Poseł Marcin Grabowski (PiS) mówił o tym otwarcie:
– W sprawach osób z niepełnosprawnościami powinniśmy mówić jednym językiem. Językiem szacunku, odpowiedzialności i solidarności.
Z kolei posłanka Magdalena Łośko (KO) podkreśliła, że dotychczasowy stan prawny wręcz uniemożliwiał wykorzystanie unijnych środków:
– Brak jasności prawnej powodował, że część programów nie mogła być współfinansowana z pieniędzy europejskich.
Posłanka Agnieszka Kłopotek (PSL) mówiła wprost: ta „techniczna poprawka” otworzy drogę do pełnego wykorzystania funduszy europejskich.
Klub Polski 2050 również poparł projekt. Posłanka Maja Nowak przypomniała, że mówimy o tysiącach ludzi, którzy wreszcie otrzymają wsparcie:
– To realna szansa na pracę, samodzielność i lepszą jakość życia.
Nawet Konfederacja, zwykle ostra w kwestii programów publicznych, tym razem nie zagłosuje przeciw. Poseł Witold Tumanowicz zaznaczył, że projekt ma sens – choć wyraził obawę o rzetelność wydatków.
Dwa wielkie projekty, które ruszą dzięki nowelizacji
MRPiPS zapowiada uruchomienie dwóch ogromnych programów – każdy o skali, jakiej w Polsce jeszcze nie było.
1. „MOBILNY DORADCA WŁĄCZENIA SPOŁECZNEGO” – 229,5 mln zł
17,1 tysiąca osób z niepełnosprawnościami, ich rodziny oraz osoby z terenów dotąd wykluczonych komunikacyjnie otrzymają wsparcie tam, gdzie go najbardziej brakuje: w swoich domach i lokalnych społecznościach.
Powstanie 380 specjalistów – mobilnych doradców włączenia społecznego, którzy będą jeździć bezpośrednio do osób potrzebujących wsparcia.
To program, który może przełamać wieloletnie bariery w dostępie do usług pomocowych.
2. „TESTOWANIE WDROŻENIA USŁUGI ZATRUDNIENIA WSPOMAGANEGO” – 535 mln zł
Drugi projekt to prawdziwa rewolucja na rynku pracy.
✔ obejmie 12 tysięcy osób z niepełnosprawnościami
✔ zakłada trenera pracy, który…
– pomoże znaleźć zatrudnienie,
– przygotuje pracownika i pracodawcę,
– wesprze w pierwszych tygodniach funkcjonowania na nowym stanowisku,
– będzie towarzyszył w adaptacji i budowaniu stabilności zawodowej.
Ministerstwo liczy, że co najmniej 30% uczestników znajdzie stałą pracę. To wskaźnik wyższy niż w wielu europejskich programach.
Dlaczego ta zmiana jest tak ważna?
Bo przez lata wiele środków unijnych dostępnych na rehabilitację społeczną i zawodową… nie mogło zostać wydanych z powodu luki prawnej. Programy były gotowe, potrzeby ogromne, ale brakowało jednego zdania w ustawie.
Teraz to się zmienia. Nowelizacja ma wejść w życie dzień po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że już wkrótce ruszą konkretne działania – a wraz z nimi realne wsparcie dla tysięcy osób.
