W dniach 11-13 sierpnia, Zamek w Gniewie stanie się areną Festiwalu Historycznego VIVAT VASA Anno Domini 2023. Jego główną atrakcją będzie rekonstrukcja bitwy z przełomu września i października 1626 roku. Batalię stoczyły siły Rzeczypospolitej pod wodzą Zygmunta III Wazy oraz wojska Szwecji dowodzone przez króla Gustawa Adolfa. Vivat Vasa 2023 Bitwa pod Gniewem
Vivat Vasa 2023 Bitwa pod Gniewem 1626 – tak mówi historia
W lipcu 1626 roku, dowodzona przez Gustawa Adolfa armia szwedzka zajęła Pilawę, była ona pierwszym przystankiem w drodze do Gdańska. Szwedzi zajęli po drodze Elbląg, Malbork, Tczew, Braniewo i Gniew, Gdańsk okazał się na tyle odporny na szwedzkie ataki, że armia Gustawa jedynie zablokowała gdański port. Na wieść o tym Zygmunt III Waza przystąpił do koncentracji wojsk aby ruszyć na pomoc obleganemu Gdańskowi.
Rozpoczęła się wielka mobilizacja sił, K Waza pozyskał żołnierzy z Cesarstwa, Prus, Wielki Hetman Litewski – Lew Sapieha dołączył ze wsparciem w sile 2 tys. żołnierzy. Król Zygmunt III, zwrócił się o pomoc do magnatów posiadających prywatne armie.
Plan był prosty, po koncentracji sił w Toruniu, atak na zajęty przez Szwedów Gniew. Kiedy polskie wojska dotarły 18 września pod Gniew przystąpiły do oblężenia miasta. Podjęte działania nie miały większych szans na powodzenie, oblegający posiadali tylko 20 dział co stanowiło zbyt małą siłę ognia.