FSR Tarpan pojazd dla rolnika

1
401
tarpan różne modele
tarpan różne modele

FSR Tarpan

pierwowzór Tarpana
pierwowzór Tarpana
pierwowzór Tarpana, kolejny prototyp
pierwowzór Tarpana, kolejny prototyp
przedprodukcyjny prototyp FSR Tarpan
przedprodukcyjny prototyp FSR Tarpan
FSR Tarpan - różne wersje
FSR Tarpan – różne wersje

miał stać się typowym autem dla rolnika. Decyzję o jego produkcji podjęto na przełomie lat 60 i 70 ubiegłego wieku, czyli w czasie największego rozwoju Polskiej motoryzacji.
Na początku 1971 powstały dwa prototypy nazwane Warta i Tarpan technicznie oparte na podzespołach Syreny; elementy zawieszenia i silnik S21.


Jednak oba projekty zostały odrzucone i korzystając ze zdobytych doświadczeń zaczęto projektować auto od początku. Tak powstał pojazd nazwany Warta 2, oparty na podzespołach Żuka i Warszawy. Został on po raz pierwszy zaprezentowany na wystawie rolniczej w Myślęcinku k.Bydgoszczy w październiku 1972 roku.

Pierwszy z drzwiami brezentowymi i z opończą na skrzyni ładunkowej oraz drugą wersje ze ścianą oddzielającą kabinę kierowcy od skrzyni ładunkowej. Ścianę tę można było przesuwać i przewozić dwie osoby i 600 kg ładunku albo sześć osób i 300 kg ładunku.
Początkowo auta były napędzane dolnozaworowym silnikiem 2120  znanym z Warszawy 201. Silnik ten był już dość przestarzały, gdyż w Warszawach montowano go do 1962 roku, kiedy to wprowadzono do oferty również górnozaworowy. Moc silnika nie była zbyt duża – 50 KM (36,7 kW), osiągana przy 3600 obrotach na minutę, pozwalało to na rozpędzenie Warty 2 do 100 km/h. Auto wyposażono w trzybiegową skrzynię biegów. Zawieszenie pochodziło z Warszawy, a tylny most i układ hamulcowy z Żuka. Samochód ważył 1250 kg, miał 432 cm długości. Do końca 1972 powstało 25 sztuk serii prototypowej. W kolejnym roku uruchomiono już produkcję seryjną w Wielkopolskich Zakładach Napraw Samochodów w Poznaniu – Antoninku już pod nazwą Tarpan 233, który niewiele różnił się od prototypu Warta 2. Choć pierwsze egzemplarze nie były w 100% wolne od wad zdecydowano się  na wprowadzenie wielu zmian, ulepszeń i poprawek w konstrukcji i nadwoziu Tarpana (m.in. kierunkowskazy i klamki), poprawiono kształt foteli, zmieniono wskaźniki i przednią atrapę. W tylnym zawieszeniu zastosowano amortyzatory teleskopowe. Produkcja rosła i do końca 1973 roku wyjechało 250 egzemplarzy a w kolejnych latach liczba ta sukcesywnie się zwiększała.W 1976 roku do produkcji wprowadzono kolejne wersje nadwoziowe Pick-up oraz Kombi z zabudowaną częścią ładunkową, a dwa lata pózniej zastosowano jednostkę napędową o pojemności 1500 znaną z Fiata 125p oraz inne elementy, a Tarpan otrzymał oznaczenie F-233.

FSR Tarpan – Autocamp N-248

FSR Tarpan - Autocamp N-248 czyli wersja kempingowa na bazie pick upa
FSR Tarpan – Autocamp N-248 czyli wersja kempingowa na bazie pick upa
FSR Tarpan model 233 na wystawie
FSR Tarpan model 233 na wystawie

Należy wspomnieć o zaprezentowanym na Targach Motoryzacyjnych w Poznaniu w 1979 roku Tarpanie w wersji Kemping o oznaczeniu Autocamp N-248, gdzie wykorzystano podwozie z wersji Pick-up. Z powierzchnii spokojnie mogło korzystać 5 osób, zabudowa posiadała pięć otwierających się okien, składany stopień wejściowy i wywietrzniki ścienne oraz dachowy. Wewnątrz mieściła się składana kanapa dla trzech dorosłych osób oraz miejsca do spania dla dzieci umiejscowione nad kabiną kierowcy. Ponadto w wyposażeniu był blok kuchenny zawierający kuchenkę gazową, zlewozmywak, chłodziarkę o pojemności 60 dm3, butlę gazową, zbiornik oraz pompkę wody i szafkę ubraniową.

W 1983 roku wstrzymano produkcję modelu 233 i wdrożono nową wersję oznaczoną 237. Auto przeszło lifting, który obejmował zmienioną atrapę, zderzak i kierunkowskazy zastosowane z Poloneza i Fiata 126p oraz reflektory z Zastawy.

FSR Tarpan – Ostatnie modernizacje

Tarpan 237 D czyli diesel z silnikiem Ursus
Tarpan 237 D czyli diesel z silnikiem Ursus

Zaczęto też prace nad wprowadzeniem trzy cylindrowej jednostki o pojemności 2.500 cm3 i mocy 49 KM pochodzącej z ciągnika Ursus. W aucie zostało zmienione mocowania silnika i ze względu na masę zaszły zmiany w zawieszeniu, gdzie zamiast starego niezależnego zawieszenia zastosowano sztywną belkę zamocowaną na resorach podłużnych. Wersja oznaczona symbolem 237D i 239D trafiła do produkcji w roku 1986.

FSR Tarpan pick up
FSR Tarpan pick up


Tarpan w tej postaci był produkowany do roku 1995, kiedy to zjechał ostatni samochód 239D.
Dziś trzeba przyznać, że próżno szukać Tarpana na polskich ulicach. Rzadko pojawiają się także w ogłoszeniach, a jeśli się trafiają to są to bardzo wyeksploatowane egzemplarze. Szkoda że zabrakło jak to było w PRL wyobraźni i decyzyjności. Tarpan sprawdzał się idealnie w polskiej rzeczywistości i miał potencjał eksportowy. Trzeba było wersji 4×4 oraz lepszego silnika. Niewielkie zmiany mogły dać wielki efekt. Szkoda, Tarpan był bardzo wadliwie i niechlujnie produkowanym autem, jak zwykle czynnik ludzki zawiódł co w komunizmie było nagminne. 

zobacz inne wersje Tarpana

Można powiedzieć, iż to rarytas wśród aut z polskiej ery motoryzacji z czasów PRL.