Pierwszy w Polsce słownik terminów prawnych w Polskim Języku Migowym (PJM) już dostępny

Dostęp do wiedzy prawniczej staje się coraz bardziej otwarty – również dla osób Głuchych. Z inicjatywy Krajowej Izby Radców Prawnych, we współpracy z Pracownią Lingwistyki Migowej Uniwersytetu Warszawskiego, powstał pierwszy w Polsce słownik terminów prawnych w Polskim Języku Migowym (PJM). To przełomowe narzędzie znacząco zwiększa dostępność informacji prawnych i wspiera równość w korzystaniu z wymiaru sprawiedliwości.

STPPJM – pierwszy słownik polsko-migowy poświęcony sferze prawnej

Słownik Terminów Prawnych w Polskim Języku Migowym (STPPJM) to pierwszy w historii Polski polsko-migowy słownik w całości dedykowany tematyce prawnej. Jego powstanie jest efektem szerokiej współpracy między nauką, środowiskiem prawniczym oraz społecznością Głuchych.

Projekt został opracowany przez Pracownię Lingwistyki Migowej Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Krajową Izbą Radców Prawnych. Ponadto Instytutem Spraw Głuchych, a także ekspertami – tłumaczami PJM oraz przedstawicielami polskiej społeczności Głuchych. Taki partnerski model działania zapewnił, że słownik jest nie tylko poprawny merytorycznie z punktu widzenia prawa, lecz także w pełni zgodny z zasadami i naturalną strukturą Polskiego Języka Migowego.

Prace nad słownikiem miały charakter interdyscyplinarny. Lingwiści i specjaliści od PJM współpracowali z prawnikami i radcami prawnymi, aby każdemu pojęciu nadać precyzyjny, a zarazem przystępny ekwiwalent migowy. W przypadku terminów, które dotąd nie miały ustalonych znaków w PJM, zespół projektowy opracował nowe, intuicyjne znaki. Zmiany te konsultując z użytkownikami języka migowego.

Dzięki temu STPPJM stanowi nie tylko praktyczne narzędzie edukacyjne, ale też ważny krok w rozwoju i standaryzacji Polskiego Języka Migowego w obszarze prawa. To przykład, jak współpraca środowisk naukowych, zawodowych i społecznych może prowadzić do rzeczywistej zmiany. Zwiększając niezależność osób Głuchych i ich uczestnictwo w życiu obywatelskim.

Co zawiera słownik?

Stworzony zasób to imponująca baza wiedzy, obejmująca:

• około 800 terminów prawnych,
• ponad 3000 prezentacji filmowych, w których każdy termin został przetłumaczony na Polski Język Migowy, opatrzony definicją oraz przykładami użycia.

Forma filmowa pozwala na naturalne i wizualne przyswajanie treści. Dzięki temu osoby Głuche mogą lepiej zrozumieć swoje prawa i obowiązki. Ponadto pewniej poruszać się w kontaktach z urzędami, sądami czy kancelariami prawnymi.

Dostępność dla wszystkich

Słownik jest bezpłatnie dostępny online pod adresem:
👉 www.prawopjm.uw.edu.pl

Z narzędzia mogą korzystać nie tylko osoby Głuche, ale także pracownicy administracji publicznej, prawnicy, studenci, organizacje pozarządowe. Ponadto wszyscy, którzy w swojej pracy mają kontakt z osobami posługującymi się PJM. To doskonałe wsparcie w codziennej komunikacji, edukacji i upowszechnianiu wiedzy prawnej.

Akcja „Nie Wykluczaj!”

Fundacja Emanio Arcus, Organizacja Pożytku Publicznego, we współpracy z Radiem Bezpieczna Podróż, od kilku tygodni prowadzi akcję społeczną „Nie Wykluczaj”. Jej celem jest tworzenie Warszawy, w której każdy – niezależnie od sprawności, wieku czy statusu społecznego – może czuć się bezpiecznie i komfortowo. Projekt opiera się na edukacji, badaniach społecznych oraz wdrażaniu praktycznych rozwiązań wspierających dostępność w przestrzeni publicznej.

Bo włączenie społeczne to nie tylko równe prawa w teorii, ale przede wszystkim realne działania i codzienne rozwiązania. Umożliwiają one wszystkim mieszkańcom pełne uczestnictwo w życiu miasta.

Wspólny krok ku równości

Projekt został zrealizowany w ramach rządowego programu „Nauka dla Społeczeństwa”. Jego powstanie to istotny krok w kierunku realizacji Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, która zobowiązuje państwa do zapewnienia równego dostępu do informacji, edukacji i wymiaru sprawiedliwości.

Dla wielu osób Głuchych Polski Język Migowy jest językiem pierwszym – to nim myślą, komunikują się i przyswajają wiedzę. Dlatego stworzenie słownika terminów prawnych w PJM nie jest tylko projektem edukacyjnym. Ponadto także narzędziem budującym społeczeństwo oparte na równości, dostępności i wzajemnym szacunku.

Nauka, prawo i społeczna odpowiedzialność

Innowacyjny słownik PJM to przykład, jak współpraca nauki, środowiska prawniczego i społecznego zaangażowania może prowadzić do trwałej zmiany. To most między światem prawa a społecznością Głuchych – most zbudowany z wiedzy, empatii i zrozumienia.

Dzięki temu przedsięwzięciu Polska staje się krajem, w którym prawo staje się naprawdę dostępne dla wszystkich – niezależnie od sposobu komunikacji.