Do końca 2026 roku rząd planuje przyjąć projekt zmian w przepisach dotyczących świadczenia wspierającego. Tak wynika z aktualnego harmonogramu prac legislacyjnych, o którym poinformowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na interpelację poselską. Choć szczegółowe rozwiązania nie są jeszcze znane, kierunek zmian zaczyna się wyraźnie zarysowywać.
Presja na zmiany rośnie
Impulsem do podjęcia prac nad nowelizacją były liczne sygnały napływające od osób z niepełnosprawnościami, ich rodzin, organizacji społecznych oraz samych parlamentarzystów. Zgłaszane problemy dotyczą przede wszystkim funkcjonowania systemu orzekania o potrzebie wsparcia, który – według wielu opinii – działa zbyt wolno i nie zawsze zapewnia odpowiednią jakość decyzji.
Warto przypomnieć, że choć ustawa została przygotowana jeszcze przez poprzedni rząd, jej praktyczne wdrażanie przypadło na obecną kadencję. Już w 2024 roku zapowiadano jej przegląd i ocenę skutków działania, szczególnie pod kątem dostępności świadczenia dla najbardziej potrzebujących.
Przegląd przepisów i pierwsze wnioski
Kluczowym momentem był październik 2025 roku, kiedy Rada Ministrów przyjęła przegląd funkcjonowania ustawy. Dokument ten stał się podstawą do dalszych prac legislacyjnych i zawierał ogólne rekomendacje zmian.
Wśród najważniejszych wskazań znalazły się:
- skrócenie czasu oczekiwania na decyzje,
- usprawnienie pracy wojewódzkich zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności,
- zmiany w sposobie przyznawania punktów określających poziom potrzeby wsparcia.
Obecnie resort pracuje nad przełożeniem tych rekomendacji na konkretne przepisy. Trwa również przygotowanie wniosku o wpisanie projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych rządu.
Gdzie leży główny problem?
Z dotychczasowych analiz wynika, że sam proces składania wniosków o świadczenie – realizowany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych – funkcjonuje stosunkowo sprawnie. Największe trudności pojawiają się natomiast na etapie orzekania o poziomie potrzeby wsparcia.
To właśnie w tym obszarze planowane zmiany mają być najbardziej odczuwalne. Priorytetem jest:
- skrócenie czasu wydawania decyzji do ustawowych trzech miesięcy,
- poprawa ich jakości i spójności.
Możliwe korekty systemu punktowego
Jednym z kluczowych elementów reformy może być modyfikacja systemu punktowego, który decyduje o przyznaniu świadczenia i jego wysokości. Ministerstwo wskazuje na potrzebę zmiany zarówno wartości punktowych przypisanych do poszczególnych czynności życia codziennego, jak i ich wag.
Choć na razie brak konkretnych propozycji, eksperci podkreślają, że sposób oceny samodzielności i potrzeb osób z niepełnosprawnościami będzie miał fundamentalne znaczenie dla skuteczności całego systemu.
Równoległa reforma orzecznictwa
Prace nad nowelizacją ustawy o świadczeniu wspierającym to tylko część szerszych zmian. Od grudnia 2025 roku realizowany jest również projekt przebudowy modelu orzekania o niepełnosprawności. To właśnie on może w dłuższej perspektywie wpłynąć na uproszczenie procedur i większą spójność systemu.
Co dalej?
Na tym etapie nie ma jeszcze gotowego projektu ustawy, a szczegóły proponowanych zmian pozostają nieznane. Jeśli jednak harmonogram zostanie dotrzymany, dokument powinien trafić do Rady Ministrów, a następnie do parlamentu jeszcze przed końcem 2026 roku.
Dla wielu osób korzystających ze świadczenia wspierającego kluczowe będzie to, czy zapowiadane zmiany rzeczywiście przełożą się na szybsze decyzje i bardziej sprawiedliwy system oceny potrzeb. Na konkretne odpowiedzi trzeba jednak jeszcze poczekać.
