2 maja 1915 roku leżące w dolinie rzeki Ropy i jej dopływu Sękówki Gorlice, stały się sceną krwawej ofensywy wojsk państw centralnych przeciwko armii rosyjskiej. Historycy jednogłośnie uznali tę batalię za największą na froncie wschodnim I Wojny Światowej. Szacuje się, ze w jej trakcie poległo ponad 20 tys. żołnierzy. Wielu z nich znalazło miejsce wiecznego spoczynku na sześciu gorlickich cmentarzach. 108 Rocznica bitwy pod Gorlicami
108 Rocznica bitwy pod Gorlicami – tak się zaczęło
Oficjalnym powodem wybuchu I Wojny Światowej, było zabójstwo następcy tronu austro-węgierskiego arcyksięcia Franciszka Ferdynanda I i jego żony Zofii. Miało to miejsce 28 czerwca 1914 roku w Sarajewie. Serbia nie zgodziła się na udział przedstawicieli rządu cesarsko-królewskiego w śledztwie na terenie Serbii, co spowodowało wypowiedzenie wojny. Ówczesna Europa była podzielona, z jednej strony stało „trójprzymierze” (Niemcy, Austro-Węgry, Włochy). Po drugiej stronie barykady było „trójporozumienia” (Wielka Brytania, Francja, Rosja). Europa już od wielu lat przygotowywała się do wojny, potrzebny był jedynie dobry powód i takiego dostarczyło zabójstwo następcy tronu austro-węgierskiego. Wojna zaczęła się dwa miesiące po zamachu, 28 lipca 1914 roku.
Wojska rosyjskie pokonały granicę Galicji w sierpniu 1914 roku. Wojska austriackie nie były w stanie zatrzymać ogromnych sił rosyjskich podążających na Wiedeń i Budapeszt. Sytuacja uległa zmianie w listopadzie 2014 roku gdy udało się powstrzymać rosyjską ofensywę na Kraków, wtedy Rosjanie zajęli Gorlice. Miasto było przez nich okupowane do pamiętnej bitwy z 2 maja 1915 roku. Ponieważ Austriacy zrozumieli, że w samotnej konfrontacji z Rosją nie mają szans, zwrócili się o pomoc do Niemiec i wtedy wspólnie uderzyli pod Gorlicami.
Majowy poranek 1915 roku w Gorlicach
We wczesnych godzinach rannych, ponad tysiąc dział otworzyło ogień w kierunku pierwszej linii Rosjan. 2 maja 1915 roku, na linii Ciężkowice przez Łużną, Gorlice, Sękowa po Ropicę Ruską, o godzinie 6:00 ruszyło główne uderzenie połączonych sił austro-węgiersko-niemieckich. W bitwie wzięło udział ok. 200 tys. żołnierzy, atakujący wykorzystali atut zaskoczenia i pokonali 60 tysięczną armię rosyjską. Zmuszeni do odwrotu Rosjanie wycofali się z całej Galicji. Gorlice zostały zrujnowane, wokół ogień i dym do czego przyczyniała się także płonąca rafineria.
Jak napisał w swoim pamiętniku pt. „Z dni grozy w Gorlicach”, Ks. Bronisław Świeykowski: – „wszystkie domy stanęły w płomieniach. Płonące miasto powoli przechodziło w ręce atakujących. Z kryjówek zburzonych domów i z budynku Magistratu zaczęli wychodzić oniemieli ze strachu ludzie”.
108 Rocznica bitwy pod Gorlicami – krajobraz po bitwie
W gorlickiej batalii poległo ponad 20 000 żołnierzy, Rosjan, Niemców, Austriaków, Węgrów, Polaków, Ukraińców, Słowaków i Czechów. Na terenie Gorlic znajduje się 6 cmentarzy z okresu I Wojny Światowej. Tam w mogiłach zbiorowych i pojedynczych spoczywa blisko 1600 żołnierzy różnych narodowości i wyznań, uczestników bitwy z 2 maja 1915 roku. W zniszczonym mieście z kilkuset budynków ocalało zaledwie kilkadziesiąt. Przed bitwą w Gorlicach mieszkało 7 obywateli, liczba ta zmniejszyła się do 2 tysięcy.
Polecam materiał wideo: World War 1, Explained in 5 Minutes!
Może cię również zainteresować: Turniej rycerski na zamku w Iłży / 30.04-1.05
