Automaty paczkowe stały się symbolem współczesnej Polski. Są wszędzie – przy supermarketach, osiedlach, stacjach paliw i centrach handlowych. Korzystamy z nich niemal odruchowo, traktując je jako naturalny element codzienności. Mówi się o nich językiem wygody, technologii i innowacji.

Znacznie rzadziej zadaje się jednak pytanie fundamentalne: dla kogo ta nowoczesność jest naprawdę dostępna?

Na tym tle działania DPD Polska stają się przykładem, który powinien zawstydzić wiele innych branż – szczególnie firmy przygotowujące system kaucyjny i tzw. butelkomaty, które już dziś budzą ogromne obawy osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów.

DPD przeprowadziło pierwszy w Polsce tak kompleksowy audyt dostępności automatów paczkowych

W 2025 roku DPD Polska wspólnie z Politechniką Morską w Szczecinie oraz Polskim Związkiem Niewidomych przeprowadziło pierwsze w Polsce kompleksowe badanie dostępności automatów paczkowych dla osób z niepełnosprawnościami.

To nie był jedynie symboliczny audyt ani marketingowa akcja pod public relations. Badania objęły realne testy wykonywane przez:

• osoby poruszające się na wózkach,
• osoby niewidome i słabowidzące,
• osoby z ograniczeniami ruchowymi,
• seniorów.

Wykorzystano nawet specjalny kombinezon symulujący ograniczenia wieku starczego, by sprawdzić, jak z automatów korzystają osoby starsze.

Sprawdzano każdy detal

Eksperci analizowali między innymi:

• możliwość podjazdu pod urządzenie,
• wysokość skrytek,
• ergonomię paneli,
• czytelność komunikatów,
• funkcjonalność aplikacji mobilnej,
• przestrzeń manewrową wokół automatu.

To właśnie na podstawie tych badań wdrożono konkretne zmiany.

Co zmieniło DPD? Konkretne rozwiązania zamiast pustych deklaracji

We wszystkich automatach DPD Pickup obniżono panele pin-pad, aby osoby poruszające się na wózkach oraz osoby z ograniczoną sprawnością rąk mogły wygodnie wpisywać kody odbioru.

Dodano także oznaczenia dotykowe ułatwiające odnalezienie panelu osobom niewidomym i słabowidzącym.

„Strefa Łatwego Dostępu”

DPD wydzieliło specjalne skrytki znajdujące się na wysokości od 80 do 130 cm. To właśnie ten zakres uznawany jest za najbardziej komfortowy dla:

• osób na wózkach,
• seniorów,
• osób z ograniczoną mobilnością,
• osób niskiego wzrostu.

Koniec z przeszkodami architektonicznymi

Dostosowane automaty ustawiono na płaskich, utwardzonych nawierzchniach. Zapewniono również minimum 1,5 metra przestrzeni manewrowej przed urządzeniem oraz usunięto przeszkody takie jak słupki czy znaki drogowe.

To drobiazgi tylko dla tych, którzy nigdy nie musieli walczyć z barierami architektonicznymi każdego dnia.

Aplikacja dostępna dla osób niewidomych

Równolegle firma dostosowała aplikację DPD Mobile do technologii VoiceOver i TalkBack.

Efekty okazały się bardzo dobre:

• 87 proc. uczestników badania oceniło dostępność aplikacji dobrze lub bardzo dobrze,
• 80 proc. uznało nawigację za intuicyjną i logiczną.

Tymczasem butelkomaty i system kaucyjny mogą stać się nową formą wykluczenia

I właśnie tutaj pojawia się ogromny kontrast. Podczas gdy część firm zaczyna rozumieć znaczenie dostępności, system kaucyjny w Polsce rozwija się w sposób, który może wykluczyć miliony obywateli. W debacie o butelkomatach dominują dziś hasła:

• recykling,
• ekologia,
• gospodarka obiegu zamkniętego,
• nowoczesność.

Prawie nikt nie mówi jednak o tym, czy osoby z niepełnosprawnościami będą mogły z tych urządzeń samodzielnie korzystać.

A problem już teraz jest widoczny.

Największe problemy butelkomatów dla osób z niepełnosprawnościami

Wiele urządzeń projektowanych jest wyłącznie z perspektywy osoby w pełni sprawnej. Ekrany bywają umieszczone zbyt wysoko dla osób poruszających się na wózkach.

Podobny problem dotyczy otworów do oddawania butelek oraz miejsc odbioru potwierdzeń i paragonów. Osoby niewidome i słabowidzące często nie są w stanie samodzielnie obsługiwać urządzeń, ponieważ:

• komunikaty są wyłącznie wizualne,
• ekrany są nieczytelne,
• urządzenia nie współpracują z technologiami asystującymi.
  
  Część butelkomatów ustawiana jest w ciasnych przedsionkach sklepów lub pomiędzy regałami. Dla osoby na wózku czy seniora z balkonikiem może to oznaczać całkowity brak możliwości korzystania z urządzenia.
  Największym problemem wydaje się jednak coś jeszcze bardziej niepokojącego: brak realnej debaty o dostępności systemu kaucyjnego.

Bo jeśli państwo tworzy obowiązkowy system społeczny, powinien on być projektowany dla wszystkich obywateli — nie wyłącznie dla młodych, sprawnych i technologicznie biegłych. Dlaczego? Dane są jednoznaczne. W Polsce żyje ponad 4 miliony osób z niepełnosprawnościami. Jednocześnie osoby powyżej 60. roku życia stanowią już ponad 26 proc. społeczeństwa. To niemal 10 milionów ludzi.

Jednocześnie coraz więcej seniorów korzysta z zakupów internetowych i usług cyfrowych. Dostępność nie jest więc już wyłącznie kwestią społecznej odpowiedzialności. Staje się ekonomiczną koniecznością i cywilizacyjnym obowiązkiem.

DPD pokazuje standard, którego dziś brakuje w systemie kaucyjnym

Przykład DPD Polska pokazuje, że można projektować technologię odpowiedzialnie.

Można:

• prowadzić realne badania,
• konsultować rozwiązania z organizacjami społecznymi,
• testować urządzenia w praktyce,
• usuwać bariery jeszcze przed pojawieniem się problemów.

To właśnie powinien być standard dla całego rynku nowoczesnych urządzeń samoobsługowych — również dla butelkomatów. Bo o prawdziwym postępie nie świadczy liczba ekranów dotykowych ani tempo cyfryzacji. O prawdziwej nowoczesności świadczy dopiero odpowiedź na jedno pytanie: Czy z tej technologii może korzystać każdy? Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, nowoczesność staje się jedynie elegancką formą wykluczenia.

I właśnie dlatego firmy wdrażające system kaucyjny powinny dziś uważnie spojrzeć na działania DPD. Bo ekologia bez dostępności może bardzo szybko zamienić się w kolejną barierę społeczną – ukrytą pod hasłami postępu, innowacji i troski o środowisko.

Wiadomości 17:17 Bezpieczna Podróż NEWS

Kwadrans Gospodarczy – obejrzyj filmy o polskich przedsiębiorstwach które wygrywają z zagraniczną konkurencją tu, w Europie i na Świecie