W debacie publicznej o wykluczeniu społecznym najczęściej mówi się o osobach z niepełnosprawnościami, seniorach czy rodzinach dotkniętych ubóstwem. To ważne i potrzebne tematy. Jednak istnieje również mniej widoczna forma wykluczenia: wykluczenie potencjału. Dotyka ono dzieci i młodzież, które mimo talentu, kreatywności i ogromnych możliwości nie otrzymują przestrzeni do rozwoju, wsparcia oraz wiary we własne możliwości.
Szczególnie narażeni są na to wychowankowie domów dziecka i placówek opiekuńczo-wychowawczych.
Właśnie z tej potrzeby narodził się projekt „Kreatywny Kolektyw”, zgłoszony do Budżetu Obywatelskiego m.st. Warszawy na rok 2027. Inicjatywa została dobrze oceniona przez Urząd Dzielnicy i dopuszczona do głosowania, co już samo w sobie potwierdza jej wartość społeczną, edukacyjną i organizacyjną.
Więcej niż warsztaty – realna przestrzeń rozwoju
Projekt zakłada stworzenie nowoczesnej przestrzeni edukacyjnej dla dzieci i młodzieży z domów dziecka, w której uczestnicy będą mogli realizować własne inicjatywy twórcze i społeczne. Nie chodzi jednak wyłącznie o naukę konkretnych umiejętności. Sednem projektu jest budowanie sprawczości, współpracy i poczucia, że ich głos ma znaczenie.
Młodzi ludzie będą tworzyć między innymi:
- reportaże i materiały dziennikarskie,
- podcasty,
- filmy krótkometrażowe,
- projekty społeczne,
- magazyny internetowe,
- fotografie i grafiki,
- inicjatywy lokalne zmieniające otoczenie.
Każdy projekt ma być realizowany zespołowo – od pomysłu, przez planowanie i produkcję, aż po promocję efektów pracy. Dzięki temu uczestnicy uczą się nie tylko kreatywności, ale również odpowiedzialności, komunikacji i współdziałania.
Talent nie może zależeć od miejsca urodzenia
Najważniejszym przesłaniem projektu jest przekonanie, że talent i potencjał nie zależą od sytuacji życiowej. W domach dziecka przebywa wiele uzdolnionych dzieci i nastolatków, którzy często nigdy nie otrzymali możliwości rozwijania swoich zainteresowań.
To młodzi ludzie z pasją do muzyki, programowania, filmu, sztuki, fotografii czy nowych technologii. Problem polega na tym, że bez odpowiedniego wsparcia ich talent może nigdy nie zostać zauważony.
„Kreatywny Kolektyw” odpowiada właśnie na ten problem – daje młodzieży nie tylko narzędzia, ale przede wszystkim środowisko, które mówi: „Twoje pomysły są ważne”.
Edukacja poprzez działanie
Projekt wyróżnia się praktycznym podejściem do edukacji. Uczestnicy nie będą jedynie słuchać wykładów czy wykonywać ćwiczeń „na próbę”. Będą tworzyć realne projekty z pomocą mentorów i specjalistów z wielu branż.
W inicjatywę zaangażowane są osoby związane z:
- programowaniem,
- projektowaniem,
- rzemiosłem,
- malarstwem,
- rzeźbą,
- muzyką,
- produkcją multimedialną,
- marketingiem i komunikacją.
Młodzież będzie mogła rozwijać się m.in. w takich dziedzinach jak ceramika, śpiew, taniec, grafika, sztuki wizualne czy technologie cyfrowe. Co istotne – projekt wspierają też przez psycholodzy i specjaliści pedagogiczni. Pomagają oni budować bezpieczne środowisko rozwoju emocjonalnego.
To niezwykle ważne, ponieważ wielu wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych mierzy się z obniżonym poczuciem własnej wartości i brakiem wiary w siebie. Kreatywność oraz praca zespołowa mogą stać się dla nich narzędziem odbudowy pewności siebie.
Społeczna inwestycja, która może zmieniać przyszłość
Autorem projektu jest osoba związana z Radiem Bezpieczna Podróż oraz Fundacją Pracownia Kolektyw, której celem jest wspieranie dzieci i młodzieży z domów dziecka poprzez rozwój talentów, współpracę i działania twórcze.
Koszt projektu wynosi 118 200 zł. W ramach tej kwoty przewidziano między innymi:
- wynajem przestrzeni,
- zakup sprzętu i narzędzi,
- wynagrodzenie mentorów,
- konsultacje psychologiczno-pedagogiczne,
- koordynację projektu,
- działania promocyjne.
To relatywnie niewielki koszt w porównaniu do potencjalnych efektów społecznych. Każda młoda osoba, która dzięki projektowi odkryje swój talent, zyska pewność siebie lub odnajdzie kierunek rozwoju zawodowego i życiowego, jest realną wartością dla społeczeństwa.
Wykluczenie społeczne ma wiele twarzy
Projekt „Kreatywny Kolektyw” przypomina o czymś bardzo ważnym – wykluczenie społeczne nie zawsze oznacza brak dostępu do podstawowych potrzeb. Czasem oznacza brak dostępu do marzeń, możliwości i ludzi, którzy powiedzą młodemu człowiekowi: „spróbuj, dasz radę”.
