Osoby z niepełnosprawnościami, które chcą ubiegać się o świadczenie wspierające w 2026 roku, coraz częściej mierzą się z wielomiesięcznym oczekiwaniem na decyzję wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON). Choć przepisy jasno określają terminy rozpatrywania wniosków, rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej.
Jak poinformowała Maja Nowak, pełnomocniczka rządu do spraw osób niepełnosprawnych, czas oczekiwania na wydanie decyzji wynosi obecnie od 3 do nawet 10 miesięcy – w zależności od regionu oraz liczby wpływających wniosków. Dla wielu osób oznacza to miesiące życia bez należnego wsparcia finansowego.
Bez decyzji WZON nie ma świadczenia wspierającego
Aby otrzymać świadczenie wspierające w 2026 roku, konieczne jest wcześniejsze uzyskanie odpowiedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Dokumenty takie wydają powiatowe lub miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a także inne uprawnione instytucje, między innymi Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Kluczowe znaczenie ma jednak decyzja wojewódzkiego zespołu, który ustala poziom potrzeby wsparcia w specjalnej skali punktowej. Dopiero po otrzymaniu tej decyzji osoba z niepełnosprawnością może złożyć wniosek do ZUS o przyznanie świadczenia wspierającego.
W 2026 roku wymagane będzie uzyskanie co najmniej 70 punktów potrzeby wsparcia.
Ile wynosi czas oczekiwania na decyzję WZON?
Zgodnie z przepisami wojewódzki zespół powinien wydać decyzję w ciągu trzech miesięcy od dnia wpływu wniosku. Tak stanowi art. 6b4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
W praktyce jednak terminy te bardzo często nie są dotrzymywane. Urzędy tłumaczą opóźnienia ogromną liczbą składanych dokumentów, brakami kadrowymi oraz skomplikowanymi procedurami administracyjnymi.
Dodatkowo Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wyłączenia z terminu między innymi:
- czasu doręczeń,
- okresów zawieszenia postępowania,
- mediacji,
- opóźnień niezależnych od urzędu.
To sprawia, że formalny termin trzech miesięcy w wielu przypadkach znacząco się wydłuża.
Posłowie alarmują: osoby z niepełnosprawnościami są pozostawione same sobie
Coraz częściej pojawiają się głosy krytyki wobec działania systemu. Posłanka Bożena Lisowska skierowała do Ministerstwa Rodziny pytanie dotyczące przewlekłości postępowań w WZON.
Według parlamentarzystki osoby z niepełnosprawnościami są zmuszane do wielomiesięcznej walki o podstawowe środki do życia. Procedury bywają źródłem stresu, upokorzenia i poczucia bezradności.
Posłanka podkreśliła, że wsparcie dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji życiowej nie powinno wiązać się z traumą oraz koniecznością prowadzenia sporów administracyjnych.
Rząd zapowiada usprawnienia systemu
Resort rodziny podejmuje działania mające przyspieszyć wydawanie decyzji. W 2025 roku zatrudniono 192 nowych pracowników administracyjnych w wojewódzkich zespołach oraz skierowano dodatkowych pracowników urzędów wojewódzkich do pomocy przy obsłudze wniosków.
Do pracy włączono również stażystów oraz osoby realizujące zadania pomocnicze.
Zdaniem pełnomocniczki rządu działania te przyczyniły się do zwiększenia liczby wydawanych decyzji. Mimo tego system nadal pozostaje przeciążony, a liczba składanych wniosków stale rośnie.
Kiedy najlepiej złożyć wniosek do ZUS?
Eksperci przypominają, że po otrzymaniu decyzji WZON warto jak najszybciej złożyć wniosek o świadczenie wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Najkorzystniej zrobić to w ciągu trzech miesięcy od wydania decyzji. Wtedy osoba uprawniona otrzyma wyrównanie, które będzie liczone od dnia przyznania punktów.
Warto jednak pamiętać, że w sytuacji pobierania świadczenia pielęgnacyjnego opiekun może zostać zobowiązany do zwrotu części otrzymanych środków za okres pokrywający się z wypłatą świadczenia wspierającego.
ZUS ma 30 dni na wydanie decyzji
Po złożeniu kompletnego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma 30 dni na jego rozpatrzenie. Wypłata świadczenia nastąpi przelewem na rachunek bankowy prowadzony w Polsce.
Problemem pozostaje jednak wcześniejszy etap postępowania, czyli uzyskanie decyzji wojewódzkiego zespołu. To właśnie tam tworzą się największe zatory administracyjne.
Świadczenie wspierające 2026 – najważniejsze informacje
Najważniejsze zasady dotyczące świadczenia wspierającego w 2026 roku:
- konieczne jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności,
- minimum 70 punktów potrzeby wsparcia,
- czas oczekiwania na decyzję WZON wynosi obecnie od 3 do 10 miesięcy,
- ZUS ma 30 dni na rozpatrzenie wniosku,
- warto złożyć dokumenty do ZUS w ciągu 3 miesięcy od otrzymania decyzji,
- świadczenie może zostać wypłacone z wyrównaniem.
Wielomiesięczne oczekiwanie uderza w osoby najbardziej potrzebujące
Rosnąca liczba wniosków oraz przeciążenie wojewódzkich zespołów powodują, że osoby z niepełnosprawnościami coraz dłużej czekają na należne wsparcie. Choć rząd deklaruje poprawę sytuacji, obecne realia pokazują, że system nadal wymaga pilnych zmian.
Dla wielu rodzin każdy kolejny miesiąc oczekiwania oznacza nie tylko problemy finansowe, ale również ogromny stres i poczucie niepewności.
