Star 266 – kultowa ciężarówka wielozadaniowa

4
4567
Star 266
Star 266

Popularny Star 266 to nie tylko pojazdy wojskowe, w cywilnym transporcie były także popularne. Star ciężarówka która wjedzie i wyjedzie w każdy teren.

Star 266 to legenda polskich samochodów ciężarowych.

Polska motoryzacja może pochwalić się kilkoma naprawdę solidnymi markami. Jedną z nich jest Fabryka Samochodów Ciężarowych „STAR”, w której powstały tak cenione pojazdy, jak Star 660 czy Star 266. Dzisiaj przyjrzymy się temu drugiemu modelowi, który przez długie lata był, a często nadal jest, wykorzystywany w niemal każdej branży. Korzystały z niego zarówno firmy prywatne, jak i służby mundurowe. Zjeździł setki tysięcy kilometrów w służbie wojskowej, pracował przy budowie wielu inwestycji, gasił pożary i startował w rajdach samochodowych.

Jeśli ktoś szuka naprawdę wielozadaniowego samochodu ciężarowego, to Star 266 będzie doskonałym wyborem. Co istotne, oprócz solidnego samochodu, niejako w pakiecie otrzymamy prawdziwy kawał historii. Fabryka Samochodów Ciężarowych „STAR” powstała w 1948 roku w Starachowicach. Wcześniej istniały tam Zakłady Mechaniczne i to one posłużyły za podwaliny fabryki samochodów. Przez kilka kolejnych dekad firma dość regularnie wypuszczała na rynek kolejne modele samochodów ciężarowych. W 1991 roku zmieniono osobowość prawną przedsiębiorstwa na spółkę i przemianowano na Zakłady Starachowickie Star S.A.

fsc star 266 wywrotka
fsc star 266 wywrotka

Kilka lat później zakłady zmieniły właściciela, a następnie zostały podzielone na dwie osobne spółki, czyli Star Trucks Sp. z o.o. oraz Inwest Star S.A. Dalsze losy są jeszcze bardziej burzliwe, a prowadzą do przejęcia firmy przez koncern MAN AG i zlikwidowania marki STAR w 2009 roku. Gdzieś pomiędzy tymi wydarzeniami ciężarówka Star 266 zdołała przetrwać niemal do samego końca, gdyż produkowano ją od 1973 do 2000 roku.

Star 266 eksponat
Star 266

Star 266 – historia powstania

Opisywany model 266 miał być następcą znanej i szeroko wykorzystywanej serii samochodów oznaczonych jako Star 660. Była to, już nieco przestarzała konstrukcja, więc w 1968 roku zaczęto pracować nad nowym pojazdem. Prace odbywały się jednocześnie w trzech miejscach – Ośrodku Badawczo Rozwojowym FSC Star, Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej mieszczącym się w Sulejówku oraz w warszawskim Biurze Konstrukcji Przemysłu Motoryzacyjnego. Już rok później zaprezentowano pierwszy prototyp, który przez kolejne trzy lata był nieustannie testowany i udoskonalany. Udział ośrodka wojskowego w projektowaniu auta nie powinien dziwić, gdyż samochody z rodziny 660 były częścią wyposażenia polskiej armii. Naturalnie więc nowy model 266 również musiał spełniać określone założenia, tak by Wojsko Polskie mogło z niego korzystać.

Star 266 – pierwsze egzemplarze

Pierwsze seryjne egzemplarze opuściły bramy fabryki w 1973 roku. Do ich budowy wykorzystano spawaną ramę wykonaną z tłoczonej blachy, na której osadzono nadwozie. Układ jezdny oparto o sztywny most napędowy z przodu w połączeniu z resorami piórowymi i hydraulicznymi amortyzatorami teleskopowymi. Podobne mosty napędowe zastosowano przy osi środkowej i tylnej, jednak zawieszono je na odwróconych resorach piórowych i drążkach reakcyjnych. Samochód świetnie sprawdzał się w terenie, jednak coś takiego jak komfort jazdy w jego przypadku nie istniało. Również kabina została bardzo słabo wygłuszona. Jednak nadrzędne zadanie, czyli transport ładunku niemal niezależnie od warunków zostało spełnione.

Star 266 kolumna wozów
Star 266 By Ministerstwo Obrony Narodowej [Attribution], via Wikimedia Commons

W Starze 266 zdecydowano się wykorzystać silnik polskiej konstrukcji. Sześciocylindrowa jednostka posiadała bezpośredni wtrysk paliwa (diesel), pojemność 6842 cm³ i generowała moc rzędu 150 koni mechanicznych. Skrzynia biegów zastosowana w modelu posiadała pięć przełożeń. Samochód spalał około 27 litrów na 100 km. Na jednym zbiorniku paliwa był w stanie przejechać ponad tysiąc kilometrów. W kabinie ciężarówki można znaleźć miejsce do odpoczynku przeznaczone dla kierowcy oraz włazy dachowe. Istniały również dwie wersje zabudowy przestrzeni ładunkowej. Wersja oznaczona jako 673 została wyposażona w odchylane burty boczne i burtę tylną oraz opończę. Natomiast wersja 663 dysponowała dwupoziomową podłogą, bocznymi ławeczkami i możliwość komunikacji z kabiną pojazdu. Rzecz jasna, ze względu na montaż ławek burty boczne nie były uchylane.

Star 266 – spalanie? nie istotne w służbie polskiej armii

Konstrukcja sprzed ponad czterech dekad przez długi okres była podstawowym samochodem ciężarowym w polskim wojsku. Łącznie wyprodukowano 26 tysięcy egzemplarzy 266-tki i większość z nich trafiła do Wojska Polskiego. Ciężarówka sprawdzała się znakomicie niezależnie od terenu, w którym przyszło jej pracować. Star zachowywał pełną sprawność nawet przy wilgotności oscylującej na poziomie 98 procent. Również zapylenie nie było mu straszne, wytrzymywał natężenie wynoszące 1.5 g/ cm³. Co niezwykle istotne, auto potrafiło z marszu pokonać bród głęboki na 120 centymetrów, a po wcześniejszych przygotowaniach nawet o 60 centymetrów głębszy. Producenci przewidzieli również sytuację, w której ciężarówka ma zostać przeprowadzona po dnie. Jest to w pełni wykonalne przy modelu 266, jednak wymaga wcześniejszych przygotowań.

Star 266 może dysponować najróżniejszą zabudową. W wojsku znajdziemy wozy będące w istocie stacjami radioliniowymi, bądź wyposażone w systemy odkażania chemicznego. Dzięki możliwości tak szerokiego dostosowania zabudowy, samochód świetnie odnalazł się w straży pożarnej, gdzie z powodzeniem wykorzystywany jest po dziś dzień. Szczególnie obszary bogate w lasy i nierówności terenu chętnie wykorzystują ten model, gdyż doskonale radzi on sobie w trudnych warunkach. Niemal wszystkie służby mundurowe w Polsce wciąż mają na wyposażeniu ciężarówkę Star 266. Istnieją również wersje wyposażone w koparki, czy wywrotki niezwykle chętnie wykorzystywane na budowach.

Star 266 strażacki
Star 266 By Pibwl (Own work) [CC BY-SA 3.0 or GFDL], via Wikimedia Commons

Star 266 – samochód rajdowy

Rok 1988 był szczególny dla starachowickiej fabryki, gdyż to wtedy polska załoga kierowana przez Jerzego Mazura wystartowała w Rajdzie Paryż-Dakar właśnie w Starze 266. Jak widać, nawet piaski Sahary nie były dla niego przeszkodą. Z numerem startowym 629 dzielnie stawiał czoła kolejnym ekstremalnie trudnym do pokonania kilometrom. Załoga dotarła do mety i ponownie miała wystartować w kolejnym roku, jednak kiepska sytuacja finansowa Fabryki Samochodów Ciężarowych „STAR” stanęła na przeszkodzie.

Star 266 wersja rajdowa
Star 266 By Królik (user created) [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons

W grudniu 2000 roku zakończono produkcję Stara 266. Jego następcą w ofercie firmy miał być Star 1466, jednak nie kontynuował on wspaniałej tradycji 266-tki i jego produkcję przerwano po zaledwie pięciu latach. Star 266 to samochód ciężarowy, z którego polska myśl techniczna może być naprawdę dumna. Niezwykle wytrzymały, prosty w obsłudze i naprawie co w trakcie działań wojennych jest niezwykle ważne (większość egzemplarzy trafiła na użytek armii, więc jest to bardzo istotne). Prawdziwa wielozadaniowa bestia, której niestraszna wilgoć, kurz, czy błoto. Star 266 poradzi sobie ze wszystkim.

Zobacz także: Jelcz 442 – polska ciężarówka na wojennym froncie

zobacz inny artykuł o Starze 266