Dla wielu osób wyjazd do sanatorium oznacza nie tylko leczenie i rehabilitację. To też szereg dodatkowych kosztów, które trzeba uwzględnić w domowym budżecie. Wśród nich znajdują się opłaty pobierane przez gminy uzdrowiskowe i turystyczne. Niewykluczone jednak, że część osób już wkrótce przestanie je płacić. Ministerstwo Finansów przygotowało projekt zmian, który zakłada rozszerzenie zwolnień z opłaty miejscowej i uzdrowiskowej na osoby z niepełnosprawnością oraz ich opiekunów. Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, oszczędności podczas jednego pobytu mogą sięgnąć nawet kilkuset złotych.
Ministerstwo Finansów chce rozszerzyć katalog zwolnień
Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji 1 czerwca 2026 roku. Obecnie dokument znajduje się na etapie opiniowania i konsultacji.
Jednym z elementów proponowanych zmian jest rozszerzenie grupy osób uprawnionych do zwolnienia z opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej. Resort argumentuje, że obecne przepisy nie zapewniają równego traktowania wszystkich osób z niepełnosprawnościami i wymagają dostosowania do aktualnych potrzeb społecznych.
Obowiązujące przepisy przewidują zwolnienie z tych opłat wyłącznie dla osób niewidomych oraz ich przewodników. Oznacza to, że osoby posiadające inne rodzaje niepełnosprawności, nawet jeśli wymagają stałej pomocy i wsparcia opiekuna, nie mogą obecnie korzystać z takiej preferencji.
Zdaniem Ministerstwa Finansów takie rozwiązanie jest niewystarczające i nie odpowiada zasadzie równego traktowania osób z niepełnosprawnościami.
W uzasadnieniu projektu wskazano, że rozszerzenie zwolnień ma wspierać aktywność społeczną, rehabilitacyjną i turystyczną osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Ponadto uwzględniać rolę opiekunów pomagających im w codziennym funkcjonowaniu.
Kto będzie mógł skorzystać z nowej ulgi?
Jeżeli proponowane przepisy zostaną przyjęte, zwolnienie z opłaty miejscowej i uzdrowiskowej obejmie:
- osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- dzieci do 16. roku życia posiadające orzeczenie o niepełnosprawności,
- jedną osobę towarzyszącą osobie z niepełnosprawnością.
W praktyce oznacza to, że podczas pobytu w uzdrowisku, sanatorium lub miejscowości turystycznej objętej takimi opłatami uprawnione osoby nie będą musiały ponosić dodatkowych kosztów naliczanych za każdy dzień pobytu.
Ministerstwo powołuje się na dane pochodzące z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021 roku. Wynika z nich, że około 3,5 miliona Polaków posiada ważne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność.
Około jedna czwarta tej grupy legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie badania dotyczące aktywności turystycznej wskazują, że niemal 19 proc. osób z niepełnosprawnościami wyjeżdża w celach turystycznych, rehabilitacyjnych lub zdrowotnych.
Zdaniem resortu nowe zwolnienia mogą zachęcić większą liczbę osób do korzystania z leczenia uzdrowiskowego i wyjazdów rehabilitacyjnych, które często wiążą się z dodatkowymi wydatkami.
Czym jest opłata miejscowa, czym uzdrowiskowa?
Opłata miejscowa, często nazywana opłatą klimatyczną, może być pobierana przez gminy posiadające odpowiednie walory krajobrazowe, klimatyczne lub turystyczne.
Obowiązek jej uiszczenia dotyczy osób przebywających w danej miejscowości dłużej niż dobę w celach:
- turystycznych,
- wypoczynkowych,
- szkoleniowych.
Nie wszystkie gminy decydują się na pobieranie tej opłaty. O jej wprowadzeniu każdorazowo decyduje rada gminy w drodze uchwały.
Opłata uzdrowiskowa funkcjonuje na podobnych zasadach, jednak dotyczy wyłącznie miejscowości posiadających status uzdrowiska.
Najczęściej spotykają się z nią osoby wyjeżdżające do sanatoriów lub korzystające z leczenia uzdrowiskowego. Podobnie jak w przypadku opłaty miejscowej, jej pobieranie zależy od decyzji samorządu, a wysokość nie może przekroczyć limitów określonych w przepisach.
Jakie są maksymalne stawki w 2026 roku?
W 2026 roku maksymalne stawki dzienne wynoszą:
- 3,46 zł – opłata miejscowa,
- 4,89 zł – opłata miejscowa pobierana na obszarach ochrony uzdrowiskowej,
- 6,67 zł – opłata uzdrowiskowa.
Choć pojedyncze kwoty nie wydają się wysokie, podczas dłuższych pobytów mogą przełożyć się na zauważalne wydatki.
Najbardziej odczuwalne korzyści pojawią się podczas wielotygodniowych pobytów w uzdrowiskach i sanatoriach.
Przykładowo, jeśli turnus trwa 21 dni, a miejscowość pobiera maksymalną opłatę uzdrowiskową w wysokości 6,67 zł dziennie, osoba z niepełnosprawnością zaoszczędzi 140,07 zł.
Taką samą kwotę zaoszczędzi również opiekun objęty zwolnieniem. Łącznie daje to 280,14 zł oszczędności podczas jednego pobytu.
W przypadku kilku wyjazdów w ciągu roku korzyści finansowe mogą być jeszcze większe.
Kiedy nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać?
Na obecnym etapie trudno wskazać dokładny termin wejścia zmian w życie. Projekt musi przejść pełną ścieżkę legislacyjną, obejmującą konsultacje, prace parlamentarne oraz podpis prezydenta.
Jeżeli jednak proponowane rozwiązania zostaną utrzymane w ostatecznej wersji ustawy, tysiące osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów zyskają dodatkowe wsparcie finansowe. To zawsze jakiś zastrzyk podczas pobytów w uzdrowiskach i miejscowościach turystycznych.
Podsumowanie
Rząd planuje rozszerzyć zwolnienia z opłaty miejscowej i uzdrowiskowej. Skorzystać mają osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz ich opiekunów. Zmiany mają zwiększyć dostępność wyjazdów rehabilitacyjnych, sanatoryjnych i turystycznych, a jednocześnie ograniczyć koszty ponoszone przez osoby wymagające szczególnego wsparcia. W przypadku dłuższych pobytów oszczędności mogą wynieść nawet kilkaset złotych, co dla wielu rodzin będzie realnym odciążeniem domowego budżetu.
