Wejście na mecz piłkarski dla większości kibiców to kwestia kupienia biletu i przejścia przez bramkę. Dla osoby z niepełnosprawnością ten sam mecz może zamienić się w tor przeszkód – od braku transportu, przez niedostosowane toalety, czy brak audiodeskrypcji dla osób niewidomych. Właśnie rusza 8. edycja ogólnopolskiej akcji „Stadiony Bez Barier”, która przypomina, że dostępność na obiektach sportowych to nie przywilej, lecz bezwzględny standard.
Przełamywanie barier na trybunach: Na czym polega inicjatywa?
Inicjatywa „Stadiony Bez Barier”, realizowana w ramach programu KIBICE RAZEM, zagości na obiektach PKO BP Ekstraklasy oraz Betclic 1 Ligi podczas VII i VIII kolejki rozgrywek.
W wydarzenie zaangażowane są kluczowe podmioty polskiego sportu:
- Ministerstwo Sportu i Turystyki,
- Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN),
- ponadto Federacja Kibiców Niepełnosprawnych (FKN),
- Ekstraklasa SA oraz Pierwsza Liga Piłkarska.
W dniach od 4 do 13 września osoby z niepełnosprawnościami zrzeszone w Klubach Kibiców Niepełnosprawnych (KKN) pojawią się w samym centrum wydarzeń. Będą wyprowadzać piłkarzy na murawę, prezentować oficjalne banery akcji i brać udział w wydarzeniach edukacyjnych. Tegorocznej kampanii towarzyszy wideo pod hasłem „Na co czekasz?”, w którym kibice z Wrocławia, Zabrza czy Chorzowa wprost mówią o swoich emocjach i potrzebach.
Dekada walki FKN: Od wąskich przejść do systemowych zmian
Tegoroczna edycja ma charakter symboliczny. Federacja Kibiców Niepełnosprawnych obchodzi w tym roku 10-lecie swojej działalności. Organizacja zrzesza obecnie 23 lokalne Kluby Kibiców Niepełnosprawnych, które na co dzień współpracują ze swoimi drużynami.
„Najlepszym testem dostępności stadionu jest to, czy kibic musi o niej myśleć. Jeśli może wejść na stadion, bez problemu znaleźć swoje miejsce czy skorzystać z potrzebnych rozwiązań i skupić się na meczu, znaczy, że wykonaliśmy dobrą pracę” – podkreśla Michał Fitas, prezes Federacji Kibiców Niepełnosprawnych.
FKN zwraca uwagę, że przez ostatnie dziesięć lat infrastruktura stadionowa w Polsce przeszła ogromną metamorfozę. Pojawiły się specjalne sektory, windy, rampy czy usługa audiodeskrypcji dla osób słabowidzących i niewidomych. Wyzwaniem na kolejne lata pozostaje przekształcenie tych dobrych praktyk w uniwersalny standard, obowiązujący na każdym szczeblu rozgrywkowym.
Co mówią liczby? Ocena dostępności polskich obiektów
Według najnowszego „Raportu dotyczącego organizacji i stanu bezpieczeństwa meczów piłki nożnej szczebla centralnego” opublikowanego przez PZPN za sezon 2025/26, stan dostępności polskich stadionów wykazuje tendencję wzrostową:
| Szczebel rozgrywek | Ocena infrastruktury (skala 1–6) | Ocena obsługi kibiców (skala 1–6) |
| Ekstraklasa | 4,72 (stabilizacja) | 4,89 |
| Betclic 1. Liga | 4,49 (wzrost z 4,43) | 4,78 |
| 2. Liga | 4,22 (wzrost z 4,07) | 4,69 |
Warto zauważyć, że ocena obsługi kibiców z niepełnosprawnościami przewyższa ocenę samej infrastruktury. Oznacza to, że kluczową rolę w niwelowaniu barier architektonicznych odgrywa obecnie czynnik ludzki – przeszkolona obsługa czy proaktywne podejście stewardów.
System Certyfikacji: „Klub Bez Barier”
Wymóg poprawy stadionów nie opiera się wyłącznie na corocznych akcjach promocyjnych. W 2024 roku PZPN we współpracy z FKN wdrożył program „Klub Bez Barier”. Jest to oficjalny system certyfikacji oceniający kluby pod kątem:
- Architektury i bezbarierowych ciągów komunikacyjnych.
- Usług cyfrowych (np. łatwość zakupu biletu przez osobę z niepełnosprawnością).
- Czy jakości obsługi oraz ogólnej inkluzywności środowiska meczowego.
W pierwszej edycji certyfikat trafił do 5 klubów, w drugiej do 8, a wyniki trzeciej odsłony projektu poznamy jesienią tego roku.
Wnioski i wyzwania na przyszłość
Otwartość obiektów sportowych to ciągły proces. Choć liczby z raportów PZPN wyglądają obiecująco, ostatecznym weryfikatorem poprawności rozwiązań pozostaje sam kibic. Samodzielny dojazd na obiekt, czytelne oznaczenia, brak barier architektonicznych w toaletach i gastronomi oraz wykwalifikowana obsługa to elementy, które decydują o tym, czy dany obiekt jest realistycznie dostępny.
