Zawór EGR – funkcja, zasada działania, awarie

2
35258
Zawór EGR

Zawór EGR nie jest nowym wynalazkiem, jednak pomimo ewolucji, wciąż jeszcze nie udało się wyeliminować pewnych jego bolączek.

Obowiązujące normy ekologiczne od lat zmuszają producentów do szukania rozwiązań, dzięki którym możliwe będzie obniżenie emisji substancji toksycznych. Właśnie taka potrzeba stała się bezpośrednią przyczyną stosowania układów recyrkulacji spalin. Pierwszy zawór EGR (exhaust gas recirculation) trafił pod maski samochodów przeznaczonych na rynek amerykański, gdzie restrykcyjne przepisy, dotyczące czystości spalin, obowiązują od bardzo dawna. Wówczas stosowane były proste zawory pneumatyczne, które dziś ustępują miejsca swoim elektrycznym odpowiednikom. Postęp technologiczny nie wyeliminował jednak głównych wad układu. Zawory EGR nadal sprawiają sporo problemów, odpowiadając przy tym za niewłaściwą pracę jednostki napędowej.

Zawór EGR – co to takiego?

Zawór EGR
Zawór EGR – silnik VW 2.0 TDI

Jak wskazuje na to sama nazwa, zawór EGR, jako część układu recyrkulacji spalin, odpowiada za ponowne skierowanie gazów wydechowych do komór spalania. W praktyce ma to służyć obniżeniu emisji substancji z grupy NOx, czyli tlenków azotu. W tym miejscu należy jednak obalić pewien mit, który od dawna pokutuje wśród kierowców – istotą recyrkulacji spalin w żadnym wypadku nie jest ich „wypalanie”. Proces ten ma natomiast służyć obniżeniu temperatury, która panuje w komorach, a co za tym idzie – spowolnieniu spalania. Staje się to możliwe dzięki zmniejszeniu objętości tlenu w powietrzu.

Taki zabieg wpływa negatywnie na jakość procesu spalania, ale cel zostaje osiągnięty – emisja NOx zostaje ograniczona nawet o kilkadziesiąt procent. Gazy wydechowe nie biorą udziału w spalaniu, ich rolą jest „zanieczyszczenie” zasysanego powietrza i stworzenie czegoś w rodzaju wypełnienia, które ogranicza ilość cząsteczek tlenu. Zawór EGR służy odpowiedniemu dawkowaniu spalin i wpuszczaniu ich do cylindrów wyłącznie w określonych sytuacjach.

Zawór EGR – zasada działania

We wczesnych układach recyrkulacji spalin stosowane były zawory sterowane pneumatycznie, które choć spełniały swoją funkcję, to nie były w stanie precyzyjnie dozować podawanej dawki spalin. Dziś zastępują je zawory sterowane elektrycznie, które otwierają się i zamykają na podstawie informacji pochodzących ze sterownika jednostki napędowej. Ich funkcja pozostała jednak niezmieniona.

Sam układ recyrkulacji spalin to nic innego, jak przewód występujący między wydechem a dolotem. EGR jest jego elementem, który decyduje o tym, kiedy i jaką dawkę spalin podać do komór spalania. Zawór zamyka obieg w sytuacji, gdy silnik jest obciążony tylko w nieznacznym stopniu (na biegu jałowym) lub wprost przeciwnie – gdy kierowca ochoczo korzysta z potencjału jednostki. Zawór EGR pozostaje zamknięty także w przypadku, gdy silnik nie osiągnął optymalnej temperatury roboczej. Spaliny są dostarczane do komór spalania właściwie wyłącznie w warunkach średniego obciążenia. Kiedy sterownik uzna, że panują ku temu odpowiednie warunki, zawór zostaje otwarty w stopniu, który umożliwia dostarczenie wymaganej w danej chwili dawki gazów.