Wózek inwalidzki: historia wynalazku cz. 1

0
115
wózek inwalidzki
fot. Marianne Bos / Unsplash

Wózek inwalidzki ma bardzo długą historię i nic dziwnego: w końcu osoby potrzebujące wsparcia podczas poruszania się istniały w społeczeństwach od zawsze. Dowiedzcie się, jak ewoluowało to urządzenie!

Wózek inwalidzki: od starożytności do współczesności

Aby sięgnąć do najdawniejszych wzmianek o urządzeniach przypominających wózek inwalidzki, cofnijmy się do 530 r. p.n.e. Na starożytnej greckiej wazie z tamtego okresu widnieje obraz przedstawiający łózko umieszczone na kółkach. Jest to pierwszy dowód na istnienie jeżdżącego mebla. Ornamenty z tego samego okresu widnieją na innej wazie, gdzie mitologiczny Triptolemus siedzi na podarowanym mu przed boginię Demeter osobliwym rydwanie, bardzo przypominającym współczesne wózki inwalidzkie. Przenieśmy się do Chin III w. n.e. Mieszkańcy tego kraju, znani ze swojej pomysłowości, skonstruowali wówczas pojazd przypominający taczkę. Służył on do przewożenia osób niedołężnych. Kiedy Grecy, niezbyt przejęci losem niepełnosprawnych, wypoczywali na swoich jeżdżących łóżkach, w 525 r. Chińczycy skonstruowali jeżdżący fotel na potrzeby osób niemogących poruszać się na dwóch nogach. W Europie taki wynalazek zaprojektował sobie dopiero król Filip II w 1595 r., aby, będąc wożonym przez służbę, bez przeszkód raczyć się winem.

Dalsza ewolucja wózka inwalidzkiego

Wynalezienie pierwszego wózka inwalidzkiego, który wszedł do powszechnego użytku, zawdzięczamy Anglikowi z Bath, Johnowi Dawsonowi. Urządzenie, skonstruowane w roku 1783 f., zawierało podnóżki i regulowane oparcie dla pleców. Pojazd wyposażony był w dwa duże koła, tak jak współczesne modele. Mógł być napędzamy siłą rąk osoby na nim siedzącej, można go było też popychać od tyłu, a nawet zaprzęgnąć w niego konia lub osła. Dzięki temu wynalazek Dawsona dawał wiele możliwości użycia. Niestety, był dość drogi. Następne znaczące ulepszenie wózka inwalidzkiego miało miejsce w 1869 r. Opatentowano wówczas wózek, napędzany siłą rąk siedzącej na nim osoby i wyposażony w duże koła. Urządzenie było dużo bardziej poręczne od wynalazku Dawsona, jego transport wciąż jednak nie był łatwy. W 1881 r. obręcze do popychania rękami stały się standardem w konstrukcji wózków inwalidzkich.

wózek inwalidzki
Wózek projektu Johna Dawsona / fot. Wikimedia Commons

Wiek XX był okresem przyspieszonej ewolucji wózka inwalidzkiego. W 1900 r. powleczone gumą koła zastąpiły dotychczasowe koła drewniane. W 1912 r. powstał tzw. trycykl inwalidzki. Ten trójkołowy pojazd wyposażono w mały silnik, wynalazek jednak nie przetrwał próby czasu ze względu na kiepską trakcję. W 1916 r. powstał pierwszy wózek inwalidzki z napędem benzynowym, był jednak zbyt kosztowny, aby zaadoptować go na szerszą skalę. W 1933 r. Herbert A. Everest i Harry C. Jennings Sr. skonstruowali łatwy w transporcie, składany model. Projekt ten wykorzystuje się w budowie wózków inwalidzkich do dziś, a przedsiębiorstwo Everesta i Jenningsa zyskało monopol w tej dziedzinie na kilka następnych dekad. W 1950 r. George Klein skonstruował wózek z napędem elektrycznym. Urządzenie było duże, ciężkie i nieporęczne, jednak te niedogodności sukcesywnie niwelowano w kolejnych modelach. Do dalszej historii wózka inwalidzkiego wrócimy za tydzień!

Słuchaj Radia Bezpieczna Podróż

Źródło: www.wheelchairjunkie.com