Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa

0
49
Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa
Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa. Rzeszów jest stolicą województwa podkarpackiego, założono go jako prywatne miasto szlacheckie, jego lokacja miała miejsce w 1353 roku. Na przełomie XVI i XVII wieku właściciel Rzeszowa Mikołaj Spytek  rozpoczął budowę zamku, ratusza, synagogi i opactwa ojców Benedyktynów. Miasto to ma długą historię i wiele zabytków. Oto niektóre z nich:

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Zamek Lubomirskich

To jeden z najbardziej interesujących zabytków miasta. Poza historią stanowi świadectwo myśli konserwatywnej z przełomu wieków XIX i XX. gdy powstała jego obecna postać. Zamek znajduje się na południe od miasta, we wsi Starowina. Otaczają go przeszkody wodne: rzeka Wisłok oraz stawy i bagna. Miejsce to przecięto fosą, co wzmocniło obronę zamku, podczas badań archeologicznych natrafiono tutaj na ślady prehistorycznego osadnictwa oraz późnośredniowiecznego.

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Zamek Lubomirskich

Nowa rezydencja Mikołaja Spytka Ligęzy była w kształcie trapezu, gdzie mur był murowany, dwutraktowy postawiony został w północnej części zespołu. Później dwór został wchłonięty przez nowszą zabudowę, budynek ten istniał jeszcze w XVIII wieku. W północnym skrzydle budowli szczególną uwagę zwraca nazwa „Kamienica Stara”, otoczona została murem obronnym z basztami kurtynowymi i strzelnicami. W drugiej połowie XVII w, istniała baszta południowo – wschodnia, widoczna na projekcie Tylmana z Gameren w 1682 roku. 1619 r. Mikołaj Spytek Ligęza został kasztelanem sandomierskim. W 1792 r. linia Lubomirskich przeniosła się do Charzewic pod Rozwadowem, 28 lat później zamek sprzedano rządowi austriackiemu, który zrobił tam sąd i więzienie. W XXI wieku budowla niewiele ma wspólnego ze starym zamkiem. Z czasów przed I wojną światową pozostała tylko wieża, wszystkie pozostałe elementy wyremontowano.

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Pomnik Czynu Rewolucyjnego

Pomnik Czynu Rewolucyjnego nosi też nazwę Pomnika Walk Rewolucyjnych, odnosi się do bitwy w regionie. Pomnik od zawsze wzbudza kontrowersje i różne skojarzenia, pomysł jego budowy wziął się od I sekretarza KW PZPR Władysława Kruczka. Z myślą o pomniku powołano do życia Społeczny Komitet Budowy, Marian Konieczny stał na czele zespołu projektowego. Już w następnym roku przedstawił komitetowi dwie koncepcje: według pierwszej pomnik miał stanąć w „Małpim Gaju”. Nazywano tak obecny Park Jedności Polonii z Macierzą. Druga to oo. Bernardynów choć tu problemem był podmokły teren, do końca 1968 roku docierały się koncepcje. Wykonawcą było krakowskie przedsiębiorstwo robót drogowych. Kolejnym wykonawcą i podwykonawcą byli kolejno: rzeszowskie przedsiębiorstwo budowlane i rzeszowskie przedsiębiorstwo produkcji elementów budowlanych w 1971 r. Rok później pomimo robót nie udało się skończyć budowy pomnika z powodu „Perturbacji”. Ostatecznie zainstalowano dwie tarcze z herbem Rzeszowa w postaci krzyża kawalerskiego.

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Dawny Konwent pijarów

Historia tego kościoła sięga XVII wieku, księżna Zofia Pudencjana Zasławska – Ostrogska córka Mikołaja Spytka Ligęzy odziedziczyła po ojcu Rzeszów w 1637 roku. Nowo powstały kompleks kościelno – edukacyjny chciała przekazać siostrom Bernardynkom. W skutek przedwczesnej śmierci miasto przeszło w posiadanie jej szwagra, księcia Jerzego Sebastiana Lubomirskiego. Nowy właściciel sprowadził Zakon Pijarów i osadził w wybudowanym kompleksie. W środku kościoła jest ołtarz główny, ołtarze boczne oraz organy, cechuje je styl rokokowy czy obraz Maryi z dzieciątkiem namalowany na blasze miedzianej. Znajduje się tam też krypta Zofii, urny z sercami Hieronima Augustyna Lubomirskiego i jego żony. Wnętrze klasztoru po jego śmierci zostało całkowicie puste. W 1935 roku zagospodarowano je w Muzeum Okręgowym. Obiekty te w XVIII w. stanowiły najdłuższą kompozycję architektoniczną. Dla zwiedzających udostępnione są dzwony, zabytkowy mechanizm zegara lub możemy podziwiać widoki z wieży.

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Stary Rynek

Stary Rynek znajduje się w samym sercu starówki, zabudowane są tylko trzy pierzeje: północna, południowa i wschodnia. Po zachodniej stronie pierzei stoi ratusz, a w około kamienice z okresu między XV, a XIX wiekiem. W 1842 roku rynek nawiedził wielki pożar, mieszkania na starówce są bardzo zróżnicowane, od bardzo ładnych po ruiny. Ostateczny kształt architektoniczny osiągnęły na przełomie XIX i XX w. Badania architektoniczno – archeologiczne pozwoliły na odsłonięcie reliktów starej zabudowy i odkrycie wielu tajemnic. Poszukiwania archeologiczne wykazały, że zabudowa Starego Miasta znacznie się różni od stanu istniejącego, a poziom rynku był znacznie niższy.

  • Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa 01

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Stary Rynek

Pod Starówką znajdują się lochy i piwnice, rynkowe kamieniczki zazwyczaj posiadają głębokie piwnice do 12 metrów w dół. Były dwa poziomy piwnic, górna kondygnacja powstała wcześniej bo między XV, a XVI wiekiem, natomiast dolna  pomiędzy XVI – XVII w. Murowane korytarze często połączone z lochami i piwnicami scalają budynki lub prowadzą poza miasto. Zapewne miały służyć one w celu komunikacji, jeden z korytarzy prowadzi nas na południowy zachód. Przed laty, przy budowie pawilonu „Hortex” w miejscu konwentu pijarów i pałacu Lubomirskich piwnice prowadziły do zamku. Z ułamków ceramiki można stwierdzić, że powstał on w XVII w. Latem 1972 roku miała miejsce poważna katastrofa kolejnego budynku. Po tym zdarzeniu zabezpieczono podziemia metodą Zbigniewa Strzeleckiego. W 2000 roku udostępniono podziemną trasę turystyczną o długości ponad 200 m. W 2007 Rynek uzyskał nowy, ostateczny wygląd

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Synagoga Staromiejska

Synagoga Staromiejska wybudowano w 1610 roku w epoce renesansu. Należy do jednych z najstarszych budowli tego typu na Podkarpaciu. Stoi przy ulicy Bożniczej. Od zachodu zachowała się mała baszta, dobudowana w drugiej połowie XVIII wieku. W środku znajdziemy m.in. przedsionek, a nad nim babiniec, od strony południowej także znajduje się babiniec oraz klatka schodowa, ale wyburzono ją w połowie XX w. Obecnie we wnętrzu z pierwotnego wyglądu nic się nie zachowało, w 1660 i 1739 roku synagoga została spalona podczas pożaru, po czym za każdym razem odbudowywano. Podczas II wojny światowej zdewastowali i spalili ją hitlerowcy, krótko po wojnie złodzieje ukradli resztki dachu, a wichury pozrywały sklepienia, przez co Synagoga zaczęła popadać w ruinę. Zarząd Miejski w skutek wyniszczania świątyni zaproponował odrestaurowanie jej.

Najlepsze atrakcje i zabytki Rzeszowa – Synagoga Staromiejska

W 1949 roku synagogę przeznaczono dla Związku Polskich Artystów Plastyków, który miał ją odremontować i zabezpieczyć Synagogę Nowomiejską. W związku z tymi wydarzeniami budynek odebrano związkowi i przekazany Państwowemu Archiwum Wojewódzkiemu. Obecnym właścicielem jest Gmina Wyznaniowa Żydowska.

Zainteresował cię nasz artykuł? Przeczytaj także o atrakcjach i zabytkach Katowic