Od pewnego czasu w polskiej polityce jednym z najgłośniejszych tematów była możliwość ułaskawienia przez prezydenta Andrzeja Dudę dwóch aresztowanych polityków Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika. Ostatecznie w ostatnich dniach stało się to faktem. To idealny czas by przypomnieć państwu najgłośniejsze ułaskawienia przez prezydentów w III RP:
Ułaskawienia w III RP – ułaskawienie Kamińskiego i Wąsika
23 stycznia 2024 roku prezydent Andrzej Duda ułaskawił Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika, byłych ministrów sprawiedliwości i prokuratury generalnej w rządach Prawa i Sprawiedliwości. Obu polityków skazano prawomocnym wyrokiem za przekroczenie uprawnień i działanie na szkodę interesu publicznego. Ułaskawienie wydano na wniosek żon aresztowanych+
. Prezydent Duda uzasadnił swoją decyzję tym, że Kamiński i Wąsik “nie dopuścili się przestępstwa z chęci zysku lub ze szczególnym okrucieństwem” oraz że “ich skazanie nie miało istotnego wpływu na sytuację prawną osób pokrzywdzonych”. Ułaskawienie Kamińskiego i Wąsika spotkało się z krytyką ze strony opozycji, która uznała je za polityczne. Opozycja zarzucała prezydentowi Dudzie, że ułaskawił swoich politycznych sojuszników, aby uniknęli kary za popełnione przestępstwa.
Ułaskawienie Kamińskiego i Wąsika wywołało również kontrowersje wśród prawników. Część prawników uznała, że ułaskawienie było bezzasadne, ponieważ skazano ich prawomocnym wyrokiem. Inni prawnicy uznali, że ułaskawienie było zgodne z prawem, ponieważ prezydent Duda ma prawo ułaskawić każdego obywatela niezależnie od tego czy jest on skazany prawomocnym wyrokiem. Obaj ułaskawieni politycy wyszli na wolność jeszcze tego samego dnia.
Ułaskawienia w III RP – Magdalena Ogórek i Ziemkiewicza
W grudniu 2023 roku prezydent Andrzej Duda ułaskawił Magdalenę Ogórek i Rafała Ziemkiewicza, publicystów związanych z prawicą. Oboje skazano prawomocnym wyrokiem za zniesławienie aktywistki Elżbiety Podleśnej. Ułaskawienie wydano na wniosek oskarżonych. Podobnie jak w przypadku Kamińskiego i Wąsika Prezydent Duda uzasadnił swoją decyzję tym, że Ogórek i Ziemkiewicz “nie dopuścili się przestępstwa z chęci zysku lub ze szczególnym okrucieństwem” oraz że “ich skazanie nie miało istotnego wpływu na sytuację prawną osoby pokrzywdzonej”. Ułaskawienie Ogórek i Ziemkiewicza spotkało się z krytyką politycznych przeciwników prezydenta, którzy uznali je za polityczne. Zarzucali prezydentowi Dudzie, że ułaskawił swoich politycznych sojuszników, aby uniknęli kary za popełnione przestępstwa.
Ułaskawienie Ogórek i Ziemkiewicza wywołało również kontrowersje wśród prawników. Część prawników uznała, że ułaskawienie było bezzasadne, ponieważ skazano ich prawomocnym wyrokiem. Inni prawnicy uznali, że ułaskawienie było zgodne z prawem, ponieważ prezydent Duda ma prawo ułaskawić każdego obywatela, niezależnie od tego, czy jest on skazany prawomocnym wyrokiem.
Obaj ułaskawieni publicyści wyszli na wolność jeszcze tego samego dnia.
O co chodzi w sprawie?
W 2019 roku Ogórek i Ziemkiewicz opublikowali w mediach społecznościowych wpisy, w których zniesławili Podleśną. Podleśna jest aktywistką LGBT+, która zasłynęła z protestów przeciwko homofobicznej ustawie o ochronie dzieci przed skutkami propagowania zachowań o charakterze seksualnym niezgodnych z normami moralnymi. W swoich wpisach Ogórek i Ziemkiewicz zarzucili Podleśnej, że jest “zboczeńcem” i “pedofilem”. Podleśna złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, a prokuratura wszczęła postępowanie. W 2022 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia skazał Ogórek i Ziemkiewicza na 10 tysięcy złotych grzywny. Sąd uznał, że ich wpisy były zniesławieniem, ponieważ “naruszyły dobre imię pokrzywdzonej, a także jej godność osobistą”. Ogórek i Ziemkiewicz odwołali się od wyroku, ale Sąd Okręgowy w Warszawie w maju 2023 roku podtrzymał wyrok pierwszej instancji.
Ułaskawienia w III RP – ułaskawienie Jana Śpiewaka
Prezydent Andrzej Duda podczas swojej pierwszej kadencji ułaskawił aktywistę miejskiego Jana Śpiewaka, skazanego za zniesławienie mecenas Bogumiły Górnikowskiej. Śpiewaka Prawomocnie uznano winnym i skazano na karę grzywny w wysokości 5 tys. zł oraz nawiązki w wysokości 10 tys. zł na rzecz Górnikowskiej. Prezydent Duda uzasadnił ułaskawienie Śpiewaka następująco: Ułaskawienie Śpiewaka wywołało mieszane reakcje. Część osób uznała, że było to słuszne działanie, które chroniło interes publiczny. Inni uważali, że prezydent Duda nadużywa prawa łaski i że ułaskawienie Śpiewaka było motywowane politycznie. Śpiewak podziękował prezydentowi za akt łaski. Oświadczył, że będzie nadal działał na rzecz dobra publicznego.
Ułaskawienia w III RP – ułaskawienie przez Lecha Kaczyńskiego
9 czerwca 2009 roku prezydent Lech Kaczyński ułaskawił Adama S., przedsiębiorcę z Kwidzyna skazanego na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za wyłudzenie pieniędzy z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ułaskawienie spotkało się z krytyką ze strony opozycji, która uznała, że było nieuzasadnione i motywowane politycznie. Adam S. był związany z Marcinem Dubienieckim, zięciem prezydenta Kaczyńskiego. Głowa państwa ponoć zrobiła to niechętnie.
Prezydent Kaczyński uzasadnił ułaskawienie następująco:
- Uwzględnił fakt,